Mondkapje van de dag

’t Is weer zover. Na een week van stilte beginnen de appjes weer binnen te stromen. Nu zijn andere vriendinnen aan de beurt om te beledigen, tot zelfs doodsbedreigingen aan toe. We wachten allemaal op de uitslag van de ruggenprik, maar die wordt niet eens afgenomen. Ook de hulpverlener wordt belaagd en geslagen. Hij beschrijft een woonkamer met kapotgeslagen raam, dode planten, net opgegeten maaltijden, lege flessen advocaat. De woonbegeleiding wordt al weken de toegang ontzegd. De crisisopvang is onderweg. Innerlijk slaak ik een zucht van verlichting. Alles beter dan dit. Ik moet denken aan het andere Damesmeisje. Hoe we van de week gelukzalig glaasjes advocaat leeglepelden, samen in ons Knausje. Wat een schril contrast…

Mondkapje van de dag

Er hangt een zwoele, zoete geur in mijn tuin. Het is fluitenkruidtijd, de hoge schermen met kantige bloemetjes stralen me tegemoet. Ooit plukte ik een grote bos van deze mooiste aller lentebodes, en gaf hem aan oma Utrecht. ‘Wat moet ik met dat onkruid’, zei ze als altijd weinig subtiel, en gooide ze in de vuilnisbak.

Fluitenkruid, het is één grote metafoor. Een alles dominerende aanwezigheid, die ademloos maakt. Je wilt dat het nooit eindigt, bent woedend als het onderhoudsregime van de gemeente nietsontziend de bermen maait op het hoogtepunt van bloei. Maar als de plant mag blijven staan, zoals in mijn tuin, dan komt er ook een moment van het grote instorten. Dan moet er gesnoeid worden en opgeruimd, om er nog iets van te maken.

Als altijd: leven in het nu, genieten van het nu.

In de klimhortensia ontdekken we een kundig geconstrueerd nest met vier kleine groenblauwe eitjes. Als De Gewone Jongen er langs loopt vliegt een zwarte flits de struiken in. Een merelnest? Ik houd mijn hart vast voor de jongen die straks over de grond beginnen te scharrelen. Met al die katten.

Mondkapje van de dag

 

Het is nauwelijks leesbaar, maar er staat champagne! Het was een magisch moment. In het nieuwe huisje van het andere Damesmeisje, champagneglaasjes tevoorschijn getoverd uit handtas, idem de champagne. Met ons drieën hieven we het glas, terwijl de makelaar niet eens meer dronk sinds 1 januari. Hij was trouwens gemakkelijk over te halen. Wat een gelukzaligheid, wat een blijheid! Levens zullen veranderen, ook het mijne. Ik kan niet wachten!

Mondkapje van de dag

‘Ik wil dat je vertrekt’, zegt ontheemde vriendin boos. Ik ben net 2 minuten binnen. Maar de toon is alweer gezet, de eerste beledigingen vliegen om mijn oren. Ik sta op, pak jas en tas en ga. Terwijl ik terug naar huis rijd merk ik dat het begint te wennen, dit gedoe. Als ik thuis kom schijnt de zon. Niet veel later staan we klimop te weg te knippen van het loodsdak. Ik vind een prachtig blauw vogeltje, dood, snaveltje en kopje nog volledig intact. Vegen, onkruid wieden, eindelijk samen rondkijken in ons domein. Ik ben blij dat ik ben waar ik ben. Ontheemde vriendin is doodongelukkig en wil weg. En de nieuwe buurvrouw die ik krijg, wil ook gaan. En blijven…

Mondkapje van de dag

 

Een interview met schrijver en voormalig milieuactivist Paul Kingsnorth maakt diepe indruk.

Al jaren draagt hij de boodschap uit dat we ons niet uit de milieucrisis kunnen organiseren. Hij besloot met zijn gezin in de Ierse natuur te gaan wonen, om kleine plekjes van leven en karakter en schoonheid en betekenis’ te cultiveren en om te gaan ‘luisteren naar de aarde’. Daar wordt hij op enig moment overweldigd door het inzicht dat hij Jezus’ nederige weg moet volgen. Dat is de keuze waar we voor staan, zegt Kingsnorth. Eenvoudiger leven, minder technologie gebruiken, meer weggeven, machtspolitiek afwijzen, je naaste liefhebben. Het is rebellie of overgave, overheersing of dienstbaarheid.Mooi, interessant, daar wil ik meer over lezen.

Mondkapje van de dag

Fotograaf Eddy van Wessel is op bezoek in een vluchtelingenkamp in Bosnië. Daar proberen vluchtelingen nog iets te maken van het Suikerfeest. Een klein meisje is overblij met een banaan, een ander loopt trots met een tweedehands sjaal om haar hoofd te paraderen. De mensen proberen ongebroken nog iets van hun leven te maken. Het is schrijnend, zeker als je het afzet tegen alle drukte die wordt gemaakt in Nederland. Wij, hier, hebben heimwee naar vakantie en terrasjes. Eigenlijk te gek voor woorden.

Mondkapje van de dag

Het is een prachtige dag met grote afwisseling. Het ene moment trek ik ongewenste zaailingen uit de borders en veeg mijn straatje schoon, het andere moment verfijn ik de inschrijvingsleidraad en kopieer ik stukken voor de uitgekozen aannemers. Het is allebei goed, want als altijd een rustige enclave in een wereld vol puinhopen.

Mondkapje van de dag

De termijnen zijn krap, kan de bouw van de terp wel starten? Maar de projectgroep besluit: volgend jaar is geen optie. We gaan het doen, we gaan het gokken. Moed en lef!

En het wordt beloond: vanochtend, om een minuut over zeven een email met het bericht dat de gemeentelijke vergunning is verleend! Als er nou nog ff niemand bezwaar maakt, zijn we waar we wezen willen: de Terp fan de Takomst komt eraan.

What matters

‘Black lives do matter’, zegt een vrouw met een opgetogen gezicht voor het gerechtsgebouw in Minneapolis. Het is kort nadat er een luid gejuich is opgegaan toen het vonnis bekend werd: schuldig, schuldig, schuldig. ‘I didn’t believe anymore in justice’, zegt een man, ‘but now I start to believe it is possible again, I am so proud’. George Floyd, say his name.

Terwijl ik naar het nieuws kijk dwalen mijn gedachten af naar ontheemde vriendin. Het gaat helemaal mis, daar in Franeker. Er zijn klachten binnengekomen bij de makelaar over het voortdurende geschreeuw. Mogelijk zeggen ze de huur op. Huis en vriendin vervuilen en vervallen langzaam. Woonbegeleiding komt, als dat gewenst is, en niet eerder. Wat er precies aan de hand is, is ook nog steeds niet echt duidelijk. Scans worden gemaakt, hersenvocht afgenomen. En zo zitten we met ons allen al bijna een jaar te wachten. Zolang er geen gevaar is voor zichzelf en haar omgeving, gebeurt er niets. Helemaal niets.

Wij zitten inmiddels op onze handen, misschien de enige manier om de boel in beweging te krijgen. Dat is moeilijk, want je wilt helpen. Maar tegelijkertijd, eerlijk gezegd, ook niet meer, het geschreeuw en de verwijten beu. Ondertussen vraag ik me af: Is de manier waarop onze maatschappij omgaat met verwarde mensen wel de juiste? Wordt hier echt het beste gedaan wat mogelijk is? Doet ontheemde vriendin er echt nog wel toe? Nu hardop tegen haar praten niet meer kan, zeg ik haar naam in stilte.

Even weg

Lieve kattenvriend, nou moet ik je toch wat zeggen, vandaag. Dat gerommel met die kat van jou, die kat die helemaal jouw kat niet is, is best vertederend. Je zorgt voor de juiste zakjes met eten. Je zorgt dat de andere kat, Tashi, niet bij dat eten kan en in de huiskamer wordt opgesloten. Je zorgt dat het bakje water altijd vers is, als het mannetje zin heeft om te drinken. Je zorgt dat de kat, die kat die helemaal jouw kat niet is, elke avond rustig op jouw schoot kan liggen. Af en toe een aaitje, af en toe een praatje tegen elkaar, zó lang dat je benen er bijna trombose van krijgen.
De Neus, die kat die helemaal jouw kat niet is, kan zijn geluk niet op. Als ie even naar buiten loopt zie je hem denken: hoe kom ik weer binnen, zo goed heb ik het nog nooit gehad. Dáár, bij die nonchalante, doch heel serieuze man hoor ik thuis.
Ik kom er niet aan te pas, ondanks alle kattenliefde. Kan me niks schelen. Ik ga over een paar dagen naar Marie. Weliswaar een hond, maar dan wel de beste der besten.

Mae

Sterke vrouwen zijn van alle tijden. Sommigen zijn echter zo uitgesproken dat ze altijd opvallen, wat ze ook doen. Ik raakte gisteren helemaal vrolijk en geïnspireerd door een documentaire over het leven van actrice Mae West. Natuurlijk, haar naam is bekend. En die ene quote ook. ‘Is that a gun you’re pointing at me, or are you just glad to see me?’ Maar dat deze vrouw haar wereld zó ver vooruit was, dat verraste me.
Mae West trad -bijna 100 jaar geleden!- als jong meisje op in burlesque shows, het ordinaire zusje van veaudeville. Ze begreep de aantrekkingskracht en besloot een toneelstuk te schrijven: Sex. Het leverde haar volle zalen op Broadway op en 8 dagen in de gevangenis wegens onzedelijk gedrag. Ze kreeg veel vrienden in de homowereld en schreef een nieuw stuk: the Drag. Opnieuw vernietigende recensies, opnieuw volle zalen. Ze realiseerde zich dat 80% van de bezoekers mannen waren en richtte zich vervolgens op de vrouwen. Ze ging zelfontworpen mooie jurken dragen, corsetten, hoeden met veren.
Hollywood kon niet meer om haar heen. Ze vroeg wat de directeur van de filmmaatschappij verdiende en vroeg 1 dollar meer. En veranderde haar imago weer, door haar seksuele voorkomen nu te doorspekken met humor. Die golvende taille, dat wulpse loopje, die gevatte opmerkingen, dat lonkende mondje, na een aantal succesvolle films werd het allemaal te gevaarlijk, te onfatsoenlijk. Dan liever kindvrouwtje Shirley Temple. Niet dat het Mae West iets uitmaakte. Die bleef trouw aan wie ze was tot aan haar dood. Onafhankelijk, eigenwijs, a woman in her own right. Madonna was er niks bij.

Nieuw leven

De twee houtduiven zitten nog steeds in de lindeboom, maar nu zitten ze op een nest. Nog net niet in het topje, maar veel scheelt het niet. Vanaf de grond lijkt het een redelijk onderkomen. Maar of dat echt zo is? Duiven zijn slechte nestenbouwers, al vaker zagen we in onze tuin takkenbouwsels voor onze ogen weer uit elkaar vallen. Terwijl ondertussen de grote vogels onbeholpen in de weer waren er nog iets van te maken.

Kort na deze ontdekking ben ik ingespannen bezig in de keuken met het maken van een lichaamsframe uit kippengaas. Voor de komende tentoonstelling van de Damesmeisjes, hou dat in de gaten! Het bovenste deel van de keukendeur staat uitnodigend open voor Tashi. Dan hoor ik hevig gehinnik van de paarden, die sinds gisteren vlak achter ons hek grazen. Ik kijk naar buiten en zie dat er sprake is van grote opwinding. Alle drie staan ze strak te kijken naar de andere kant van het weiland. Ik volg hun blik. En zie, in de verte loopt, nee dartelt een veulentje. Het kind van de Palomino is eindelijk geboren. Het jonge paardje heeft witte sokjes en een wit parmantig staartje, echt een kind van de vader. Die is ondertussen helemaal van slag en galoppeert opgewonden heen en weer langs het hek.

Dieren zijn net mensen. Wij zijn met zijn allen ook opgewonden druk heen en weer aan het rennen om een plekje te krijgen in de vaccinatiestrategie. En als het lukt lijkt het alsof de wereld weer een beetje openbloeit.

Astra Zenica

Terwijl in Amsterdam de ambulance voorrijdt, kruipt hier in Blije langzaam een pittige hoofdpijn mijn lichaam in. Hartepijn om ontheemde vriendin, denk ik eerst. Maar als ik in de nacht steeds wakker schiet uit steeds dezelfde, onverklaarbare en niet na te vertellen koortsdroom, dringt zich een andere gedachte op. Het lijkt wel alsof ik griep heb. Of misschien zelfs corona?
Gelukkig heb ik een zelftestpakketje gekocht. Meteen uitgeprobeerd, peace of cake, uitslag negatief.
In de loop van de dag trekt de hoofdpijn langzaam weg. En hoor ik via verschillende kanten dat meer mensen dezelfde klachten hebben na de eerste AZ-prik. Fikse hoofdpijn, griepaanval, het is vervelend, maar de zekerheid gevaccineerd te zijn weegt voor mij zwaarder.
Het zal me benieuwen. Het andere Damesmeisje kreeg vandaag haar prik. En de lieve vriendin in Bolsward krijgt hem morgen. Hoe zal het hen vergaan? Astra Zenica, ook weer zoiets waar we het een tijd geleden nooit over hadden.

Doei doei

Op de achterbank twee grote dozen van een bekend postorderbedrijf. Spijkerbroeken, schoenen, jassen, tunieken. Als ik bij de aanleunflat aankom, blijkt de bel defect. Ik ga met de lift naar boven en schuif vervolgens de zware dozen voor me uit over de gladde vloer. Van verre klinkt geschreeuw. Het gezicht van ontheemde vriendin staat op storm. Een storm die aanhoudt. De longen bijna op knappen, de vuisten gebald en opgeheven, een stroom van verwijten en beledigingen. Kopje koffie, rustig praten, niets helpt. Ook niet het tonen van de gekochte kleding. Ik heb geen smaak en geen stijl, dat is het. Het knapt van binnen. Ik pak de dozen weer in en stap op, terwijl ontheemde vriendin boosaardige smsjes naar vrienden stuurt. Ze kijkt niet op of om.

Mijn lieve Overbuurvrouw zet alles weer in perspectief. Het is afscheid nemen, rouwen in gradaties. En dat ik niet meer wil helpen, betekent niet dat ik haar nooit meer zal zien. Maar zo kan het niet verder, de zorg moet het nu echt gaan overnemen. Dit is niet meer aan mij, aan ons.

Het is een aangeslagen dag, mijn beschadigde ziel heeft verdriet. Dan, vroeg in de avond, een onverwacht telefoontje. De huisarts. Als ik wil kan ik komen voor een prik. Want ze hebben over, en het kan niet blijven liggen. Het is weliswaar het vaccin met de onheilspellende naam, maar dit Damesmeisje is niet bang. Het andere trouwens ook niet, die krijgt de hare a.s. vrijdag.

De menselijke maat

Terwijl ik een kaarsje brand voor de geliefde van het andere Damesmeisje, en de Gewone Jongen op jaarlijkse medische controle is, komt er een mailtje binnen:

Geweldig nieuws: Jacob en Tina mogen blijven! Vandaag kregen moeder en zoon te horen dat zij een verblijfsvergunning krijgen. Net zoals iedereen zijn wij intens blij dat de IND de enige juiste beslissing heeft genomen: #jacobblijfthier!

Dit was niet mogelijk geweest zonder jullie hartverwarmende steun. We maakten het nog nooit mee, zoveel handtekeningen -meer dan 165.000- in zo’n korte tijd! Samen stuurden we een ongelofelijk sterk signaal de wereld in: menselijkheid moet altijd zegevieren. En het heeft succes gehad: Deze overwinning is aan jullie te danken, samen hebben we de druk opgevoerd!

Dit is wat een burgercampagne moet zijn. Hulde aan Manon, Hente, Kees, Jolanda en al die andere mensen om Jacob en Tina heen die lieten zien wat je kunt bereiken met een warm hart en je ‘hele best doen!’ En ook het geweldige werk van advocaat Wil Eikelboom mag niet onvermeld blijven. Wij genieten intens van de energie die jullie allemaal gestoken hebben in deze campagne. Dit maakt het werk van en bij DeGoedeZaak de moeite waard!

Jacob en Tina zijn niet de enigen die dreigden te worden uitgezet: nog een kleine groep bevindt zich in een soortgelijke situatie. Voor hen is een oplossing nog niet in in zicht. Ook zij hebben geen enkele binding met dat land, maar dreigen er toch naar uitgezet te worden. We mogen deze groep ondanks het goede nieuws van vandaag niet vergeten! Deze campagne blijft daarom voorlopig lopen en we houden je op de hoogte van vervolgstappen die we gaan zetten.

Dit land heeft een menselijk gezicht, en dat zijn jullie.”

Terwijl goede en minder goede berichten uit Amsterdam elkaar opvolgen, blijkt De Gewone Jongen kerngezond op zijn natriumgehalte na. En is de menselijke maat in Nederland weer heel even terug.

DE PARELS VAN DE DAMESMEISJES 1

Eigenlijk zijn de Damesmeisjes niet zo van de parels. Hoewel er al vele jaren een hele lange nepketting in mijn klerenkast hangt. Maar wat moet je ermee, hier in het boerenland? Terwijl ik dit typ moet ik denken aan een van mijn lievelingsschijfsters, Vita Sackville-West. Zij woonde en werkte op Sissinghurst, een groot kasteel in Kent, waar hun wondermooie tuin nog steeds bezocht kan worden. Het andere Damesmeisje en ik overnachtten er ooit in een van de zijgebouwen. Vanuit het slaapkamerraam keken we uit over de tuin met die waanzinnige plantenborders.

Vita had haar schrijfplek in een hoge toren, die eenzaam midden op het terrein stond. De Damesmeisjes beklommen samen de trap en allebei wisten ze het zeker: ooit zitten wij ook in zo’n toren, niemand die ons lastig valt, schrijven en schilderen. Ach ja, onze Knaus.

Vita werkte natuurlijk veel in de tuin. Er zijn foto’s van haar waar ze op staat met hoge laarzen, pofferige broek, jasje, en jawel…altijd een parelketting. Ach ja, die Engelse adel.

Maar het gaat hier over de onmisbare parels van de Damesmeisjes, levenslange inspiratiebronnen, bewaard in boekenkasten, hangend aan de muur. Zoals Een gelate leven van Vita Sackville West. Het gaat over een vrouw, die trouwt binnen de adel, met haar man vertrekt naar India, zichzelf en haar eigen wensen verloochenend.. Als haar man sterft trekt zij zich terug in een romantisch huisje op het platteland en kijkt terug.

“Het enige dat er voor een kunstenaar toe doet is dat hij zijn talent kan ontplooien. Als hij in zijn ontwikkeling wordt gedwarsboomd groeit hij krom, net als een boom die in een onnatuurlijke vorm wordt gedwongen. Het leven verliest dan alle betekenis en verwordt tot een soort plantaardig bestaan – een surrogaat. Dat weet u toch ook wel, Lady Slane. Uw kinderen, uw man, uw schitterende positie zijn alleen maar even zovele hinderpalen geweest die u beletten uzelf trouw te zijn. Destijds heeft u besloten in hen een substituut voor uw ware roeping te zoeken. U was, denk ik, nog te jong om beter te weten, maar toen u dat leven koos zondigde u tegen het licht.”

Die waarschuwing, ik sleep hem al mijn hele leven met me mee.

REGIE

Er zijn van die dingen die je steeds voor je uitschuift. Je levenstestament opstellen bijvoorbeeld, of je verdiepen in een euthanasieverklaring, wie heeft daar zin in? Maar dan gebeurt er iets en denk je: nou moet ik het toch eindelijk eens gaan regelen. Het radeloze verdriet van ontheemde vriendin, het besef misschien nooit meer terug te kunnen naar geliefd India, de dreigende kans definitief opgenomen te worden, brengt ons gesprek op een vrijwillig levenseinde. Volgens ontheemde vriendin kan dat niet, want er moet sprake zijn van ondragelijk lijden. Volgens mij kan het wel, als je maar zorgt voor een hele goeie euthanasieverklaring in goed overleg met artsen. Vanochtend vertelt een krantenartikel over dertig mensen, die samen met de Coõperatie Laatste Wil het zelfbeschikkingsrecht op levenseinde via de rechter willen afdwingen.  “Ik heb recht op een menselijk leven”, zegt een man, “maar ik heb ook recht op een menselijk einde”.

Die opmerking past bij hoe ontheemde vriendin altijd in het leven stond. En ikzelf denk er net zo over. Het is nu echt tijd voor aktie. De website van de Nederlandse Vereniging Vrijwillig Levenseinde is snel gevonden en het lidmaatschap is net zo snel geregeld.

En het is zoals ik dacht: vrijwillige euthanasie is ook bij dementie mogelijk, als je het maar heel goed regelt. Vantevoren. Dat ga ik doen, in elk geval voor mezelf. Misschien is het voor mijn ontheemde vriendin te laat. Maar door haar situatie weet ik nu meer dan ooit: ik zal het zover nooit laten komen.

HUILEBALK OF MORBIEDER?

Met 15 euro per jaar ben je al een Huilebalk. Dat was ooit een heer met lange zwarte jas, hoge hoed en enorme witte zakdoek, die snikkend vooruit liep bij een begrafenisstoet. Maar het kan ook exclusiever. Voor 50 euro per jaar treedt je toe tot het Genootschap der Morbieders. Het woord morbide werd pas in 1847 in het Nederlands opgenomen. Toen betekende het nog ziekelijk, maar het woord kreeg al snel een dodelijker tintje.

Huilebalk of Morbieder, met je donatie help je een uniek en gedurfd museum om te overleven en het verhaal over sterfelijkheid levend te houden.  En dat is hard nodig, want ook Nederlands Uitvaartmuseum Tot Zover  heeft het ontzettend zwaar door corona. Een groot deel van het afgelopen jaar waren het museum en café Roosenburgh stil en leeg. 2020 werd afgesloten met verlies, een financiële klap voor zo’n klein, onafhankelijk museum.

In januari en februari nog was het ongekend druk vanwege de zeer succesvolle tentoonstelling De Laatste Aai, over rouw en rituelen rondom een geliefd dier. De collectie werd spectaculair verrijkt met een schilderij van Nicolaes Maes. Online groeide het museum sterk, er staan prachtige tentoonstellingen op de rol, en er wordt gestaag doorgewerkt aan educatie en een kenniscentrum. Op vele manieren is het museum bezig met haar missie: het bespreekbaar maken van de dood.

Is dat nu niet belangrijker dan ooit? Dus: vergeet dit museum niet en help om te overleven.

Word een Huilebalk of, veel liever nog: word een Morbieder.

VERSTOORDE VERLANGENS

VERSTOORDE VERLANGENS   

Op de radio schrijfster Corine Koole, die wekelijks verslag doet over de gevolgen van corona voor relaties. Het zit zo:

De vaste partners hebben het moeilijk, want ze zitten de hele dag op elkaars lip. Als het goed gaat, dan scharniert de liefde, het samenleven gaat open en dicht. Maar als je nooit meer weg kan van elkaar, als je gedwongen in de keuken studeert, eet en samenleeft, tja, dan…

Vriendenrelaties mógen juist niet meer bij elkaar, ze móeten afstand houden. En goed onderhoud is bij vriendschappen altijd nodig. Wat als je dat niet meer kan verrichten, dat onderhoud?

En dan de singles. Die kunnen elkaar niet meer ontmoeten. Sommigen zien het daardoor niet meer zitten en willen van het dak springen.

Gaat er ook nog iets goed, verzucht de interviewster.

Gelukkig wel. Er was een vrouw, die ontmoette een man via Tinder en toen kwam corona. Min of meer noodgedwongen kwamen ze bij elkaar terecht in één huis. Het was niet eens een man waar ze in niet corona-tijd mee door was gegaan. Laat het nou een hele leuke man zijn. Kregen ze me daar hele verdiepende gesprekken die anders nooit hadden plaatsgevonden.

Maar één positief geval is géén positief geval. De columniste vindt dat we ons veel te druk maken over 1 trombosegeval op de 100.000. We moeten onze aandacht veel meer richten op al die problematische relaties, dat is veel belangrijker.

Voor ons raam, in de lindeboom, zitten twee houtduiven gezellig naast elkaar te kroelen. Geen verlangen verstoord, geen vaccin om je druk over te maken, gewoon aanwezig zijn, zachtjes heen en weer waaiend op een hoge tak in de wind.

GEPRIK  

Ik mag niet mee naar binnen, bij de vaccinatielocatie. Dus blijf ik netjes in de auto zitten, terwijl striemen hagel over het parkeerterrein razen. Overal grijze hoofden, er is geen jong mens te bekennen. Ze zijn hier bezig met de 73- en 74-jarigen, dus wat ik zie zal wel kloppen. Toch is het ook raar. Voor mij hoort de Gewone Jongen helemaal niet bij dat grijs gebeuren, want ja, hij is de Jongen en zal dat altijd voor me blijven.

Die Jongen doet een kwartier later kleumend het autoportier open, want hij had voor het naar binnen gaan eigenwijs zijn jas op de achterbank gegooid. Hij doet verslag van een uiterst efficiënte operatie met uiterst vriendelijke mensen. Ik vraag hem of hij zich nu anders voelt. Beetje gevoelig in de arm, is het antwoord. Maar dat bedoelde ik natuurlijk niet. Het gaat om het idee. Nee, zegt de Gewone Jongen, niet anders dan anders. Wat me opnieuw verbaast, want ik voel zelf wel degelijk een soort van opluchting. Misschien meer voor mezelf, geen stress meer van de rechterkant van het bed.

De allereerste stap is dus gezet. 12 mei volgt de tweede prik. Het wachten is nu op de oproep voor de Damesmeisjes. Met argusogen volg ik het nieuws. Net als iedereen wil ik natuurlijk geen Astra Zeneca. Gezien onze leeftijd krijgen de Damesmeisjes Pfizer. Zal je altijd zien, dat ze dat op het allerlaatste moment gaan veranderen. Wat ga jij dan doen, ander Damesmeisje?

THIS MUST BE THE PLACE

Over deze dag vol wervelende sneeuwbuien, hagel, stralende zon, een tuin afwisselend gehuld in somberheid en dan weer lenteachtig fris, over deze dag valt verder niet zoveel te vertellen.

Maar over de avond wel. We zagen een n bijzondere film. Die ging over Cheyenne, popster op middelbare leeftijd, die verveeld niet echt geniet van zijn rijkdom. Als zijn (joodse) vader overlijdt, die hij in 30 jaar niet heeft gesproken, gaat hij op zoek naar zijn beul uit Auschwitz. Op het einde van zijn queeste legt hij zijn makeup en zwarte kleding af en komt tevoorschijn als de man die hij werkelijk is. Weg Robert Smith van the Cure, Sean Penn himself komt binnen.

Bijzondere film, maar ook de soundtrack mag er wezen, onmiskenbaar geschreven door de frontman van Talking Heads, David Byrne. Hijzelf noemt de song ‘the most direct love lyrics that I’ve ever written’:

Home is where I want to be
Pick me up and turn me ‘round
I feel numb, born with a weak heart
I guess I must be having fun
The less we say about it, the better
We’ll make it up as we go along
Feet on the ground, head in the sky
It’s okay, I know nothing’s wrong, nothing

Hi-yeah, I got plenty of time
Hi-yeah, you got light in your eyes
And you’re standing here beside me
I love the passing of time
Never for money, always for love
Cover up and say goodnight, say goodnight

Home is where I want to be
But I guess I’m already there
I come home, she lifted up her wings
I guess that this must be the place
I can’t tell one from another
Did I find you or you find me?
There was a time before we were born
If someone asks, this is where I’ll be, where I’ll be

YEAH.

MICHA

Vandaag zou Micha 52 jaar zijn geworden.

Vaak moet ik aan haar denken gedurende een jaar.

Hoe we samenwerkten, de directeur en haar managementassistente.

Hoe het steeds duidelijker werd dat Micha niet echt geschikt was voor die baan.

Hoe ze een loopbaankursus ging volgen en vervolgens iets wilde opbiechten bij me.

Hoe ze had ontdekt, tijdens de kursus, dat ze eigenlijk kunstenaar wilde worden.

Hoe dat eigenlijk al haar hele leven de bedoeling was, maar nu pas wist ze het zeker.

Hoe ze meteen na dat gesprek aan de slag ging, schilderen op haar zolderslaapkamertje.

Hoe in een rap tempo dagelijkse zelfportretten, dagelijkse appeltjes en heel veel ander interessant werk uit haar penselen tevoorschijn kwamen.

Hoe er binnen een jaar ook tentoonstellingen volgden.

Hoe een interessante kunstenares voor mijn ogen opbloeide.

Hoe, na mijn pensionering, ook onze vriendschap ruimte kreeg.

Hoe de rollen zich omdraaiden, nu stimuleerde ze mij om het schilderen weer op te pakken.

Hoe we elkaar regelmatig telefonisch spraken, altijd leuk, met veel gelach.

Hoe ze me in zo’n telefoongesprek volkomen onverwacht vertelde dat ze ongeneeslijk ziek was.

Hoe haar laatste maanden waren, geïsoleerd, zichzelf afsluitend van iedereen.

Hoe ik vlak voor haar dood besloot om haar toch te bezoeken.

Hoe fijn dat was, voor ons allebei.

Het sneeuwt hier in Blije, met hagel en stevige windstoten.

Vanochtend, in alle vroegte, zag ik tot mijn vreugde, een wit kwikstraatje, voor mij hét symbool voor Micha, driftig voor ons huis heen en weer hippen.

Was ze het maar echt.

Appeltje dat ik van Micha kado kreeg bij mijn vertrek van De Nieuwe Ooster.

BUITEN

De lucht zit potdicht, er staat een ferm windje, onderweg naar de Zeedijk.

Vorig jaar om deze tijd waren daar massa’s lammetjes, in de verte zijn de witte vlekjes al te zien, de verwachtingen zijn hoog.

Bij het buitendijks gebied aangekomen is de zee ver weg,

Er hangt een mistige zweem boven het land, Ameland is slechts een vermoeden, de ijzeren paal die de locatie van de toekomstige terp aanduidt is niet te zien.

Het gebied is vol leven, misschien wel duizenden brandganzen hokken bij elkaar, op de zomerpolder en op de paardendobbes. Als ik zoals altijd probeer om dichterbij te komen vliegen ze massaal op en verdwijnen naar de kustlijn.

Iets verderop, bij de opgang naar de dijk, is geen lammetje te bekennen. De schapen lijken allemaal drachtig en beloven een overweldigende geboortegolf. Maar wanneer dan?

Richting Holwerd verschijnt een enorme zwerm vogels aan de horizon. Langzaam komen ze dichterbij. Voor de zoveelste keer probeer ik met de camera in de aanslag dit fascinerende natuurgeweld te vangen. Om voor de zoveelste keer tot de ontdekking te komen dat het nauwelijks is gelukt.

Via een obscuur wandelpaadje lopen we terug naar ons dorp.

Halverwege ontdekken we een nooit eerder gezien boerderijtje op een terp, eenzaam in het onherbergzame landschap.

Er is altijd wat te ontdekken, ook hier, waar alles steeds hetzelfde lijkt.

DE EERSTE!

‘Weet je dat iedereen boven de 70 een prikafspraak kan maken?” Een appje van het andere Damesmeisje.

Ik appte meteen terug. “Sinds wanneer? En waar? En welk vaccin?” Want volgens de Friese GGD-website zijn we nog lang niet aan de beurt.

‘’t Is informeel, maar het werkt. J. heeft net een afspraak gemaakt, op zijn verjaardag. Pfizer.”

De Gewone Jongen en ik zijn nog niet overtuigd. We zijn toch geen Maarten van Rossem? Misschien alleen in Amsterdam? En informeel, wat betekent dat eigenlijk?

“Bel me, teveel vragen”, app ik opnieuw. Maar het Damesmeisje heeft duidelijk andere besognes en belt pas anderhalf uur later. Het is echt waar, overal in Nederland, en ja, inderdaad, je moet het maar weten.

Als ik het opgegeven nummer bel wordt de telefoon zó snel opgenomen, dat ik van schrik mijn mobiel uit mijn handen laat vallen. Geboortejaar, adres en bsn-nummer worden geverifieerd. Ik kan kiezen: 21 april in Dokkum of 7 april in Leeuwarden.

Nou, doet u dan maar 7 april.

Een minuut na het gesprek ontvang ik twee sms’jes en twee mailtjes met de bevestiging van de afgesproken data voor de eerste en tweede prik.

Hoezo, niet efficiënt in Nederland?

Niet veel later wandelen we samen ergens buiten Holwerd.

Plots moet ik denken aan onze lieve Overburen. Ik bel meteen, blijken ze allebei ook uit 1948!

Even later een appje: “Geregeld. 8 april, samen. Dank!”

De jarige in Amsterdam opgetogen. De Gewone Jongen overgelukkig. De Overburen blij.

Allemaal vanwege de eerste prik.

Nu de Damesmeisjes nog.

SALUT

Eigenlijk kenden we Leo helemaal niet zo goed. Hij woonde een eindje verderop aan de dijk, in een huis dat wij het mooiste vonden van het hele dorp. In het begin wandelde hij langs met een klein hondje. Later was hij altijd alleen. Zijn hondje overleden en zijn vrouw inmiddels ook. Af en toe maakten we een praatje. Op een goede middag gingen de Gewone Jongen en ik bij hem op visite. Het huis was binnen net zo mooi als buiten, echte doordachte architectuur. Achter keek een groot raam uit over een open plek met daarachter een behoorlijk bos. Je eigen bos, wie wil dat niet. Onbeholpen smeerde Leo toastjes en vertelde ondertussen over zijn grote passie voor muziek. Gershwin, daar was hij gek op.

Niet veel later werd de opera Porgy en Bess opgevoerd in Amsterdam. We gingen erheen, met ons drieën. Nooit zal ik het geëmotioneerde gezicht va Leo vergeten. Het was een onvergetelijke avond.

Inmiddels wonen we bijna 13 jaar in Friesland. Toch verloren we Leo nooit uit het hart. Ik stuurde hem mijn columns en verhalen en hel af en toe kregen we een beverig geschreven kaartje terug. Een paar jaar geleden moest het mooie huis in de verkoop, Leo vertrok naar een tehuis iets verderop. Hij had het daar goed naar zijn zin, mailde zijn dochter, en de columns en de Kerstbrief werden nog steeds geÏnteresseerd gelezen.

Onlangs overleed Leo, 96 jaar oud, stil en zacht.

In de héle vroege dag

ving de merel aan te zingen,

met een juichend-zoet doordringen

van wat diep verborgen lag.

Naar Ida Gerhardt.

Salut Leo!

Voorkant overlijdensbericht

SPREUK VAN DE DAG

 

De gewone geest is onophoudelijk ten prooi aan invloeden van buitenaf,

aan ingebakken gewoonten en aan conditioneringen allerhande.

Daarom vergelijken de meesters hem met een bevende vlam

In een deurgat, speelbal van elke tocht.