Voor dag en dauw gaat de tour naar het Ijsbaanpad van start.
Ach, ik ken het daar. Heel vroeger huurde ik wel eens een paard, in een kleine manage ingeklemd tussen bos en Amstelveenseweg. Ooit hielden het andere Paardenmeisje en ik een race over een lang breed ruiterpad. Mijn kleine fjordenpaardje was snel maar bokkig en gooide me eraf. Later werkten we in een manage aan andere kant van het bos, in Bovenkerk.
Herinneringen. De hele stad ligt er vol mee. In het Vondelpark zie ik mezelf lopen met drie verschillende honden. Een blik op een bepaald raam vervult me met zoete melancholie. Daar woonde ooit een bekende. Even verderop, tussen Vondelpark en stadion, staat de ouderlijke woning van mijn vader. We kwamen er vaak. Ik voel nog de wat donkere sfeer van een etage vol oude mensenspullen. Ik nam me voor nooit zoveel oude zooi te verzamelen. Of dat gelukt is? Hier danste mijn opa in de huiskamer met de verpleegster, stiekem zijn vriendin, terwijl oma toekeek. De moeder van mijn lieve nichtje deed wel eens een boekje open over de schaduwzijde van de familie.
Met een hoofd vol herinneringen ren ik te ver door Amstelveen in. Ook daar liggen vele voetstappen en belevenissen. De middelbare school van de lieve nicht, haar ouderlijk huis aan de Wibaut laan, waar we logeerpartijtjes hielden op haar gezellige zolderkamer.
Bezweet door het sprintje terug naar mijn bestemming stap ik de onderzoekskamer van de sportarts binnen. Mijn onderstel wordt van alle kanten bekeken en bevoeld. De sympathieke jonge dokter is met me begaan en ik voel respect voor mijn sportambities. Ergens verwachtte ik kennelijk een dooddoener. “Wat wil je nou op jouw leeftijd, wees blij dat je kan lopen..” of iets dergelijks. “Natuurlijk ga je weer ver lopen”, is zijn conclusie. Verzwakt door (wellicht) een restant COVID-vermoeidheid en overbelast door ander terrein is een kritische grens bereikt. “Met training kom je daar weer overheen”.

Het knelpunt zit hem in de aansturing van het been. Het draait allemaal om de billen.

Ach, Luna. Ze liep 20.000 km achter mijn billen aan…

Een succesvolle en invloedrijke vrouw doet haar betoog. Wanneer ze naar haar plaats terugloopt, krijgt ze een vette glimlach van een man. Niet zo maar een man. De man die foute dingen gedaan heeft en daarop nu aangesproken wordt.  Onder anderen door haar. Hij leek even te wankelen. Nu waant hij zich in rustiger vaarwater en zijn teflon anti aanbaklaag is inmiddels ook wat aangegroeid. Een vette glimlach.
In slachtoffer-dader hulpverleningsland zou deze man hierop ernstig aangesproken worden, als iemand er getuige van zou zijn geweest. Meestal wordt dit type knipogen heimelijk gegeven. ‘Wij weten het wel’- achtige boodschappen waar geen getuigen bij hoeven zijn. Liever niet. Maar deze man heeft lak aan anderen. Hij doet t openbaar en wel in de Tweede Kamer.
Stel je de omgekeerde situatie voor. Een vrouw onder vuur die haar knipogen uitdeelt, naar mannen die haar kunnen redden. Lukt t je die situatie voor te stellen? Waarschijnlijk niet zonder kippenvel te krijgen of misselijk te worden.
Ik herinner me een ander recent krantenbericht. Vrouwelijke ministers en fractievoorzitters krijgen minder aandacht van de pers dan hun mannelijke collega’s. Daarmee is de kans kleiner dat ze door het publiek opgemerkt worden. Maar het is niet recht evenredig met hun deskundigheid. Sterker nog: ze worden stiekem erg gewaardeerd. Maar niet t in t openbaar. Met andere woorden, het is niet ‘hip’ om je publiekelijk met een vrouw in te laten.  Sigrid heeft het wel voor elkaar gekregen. Wordt ze er nu alsnog met knipogen ingeluisd?
Een andere scène, een ander decor. Het zou ergens in Afrika kunnen zijn.
Onbekende families ontmoeten elkaar voor de eerste maal. Vaders delen informatie uit en voeren met hun wederzijdse kinderen de vereiste rituelen uit. Er wordt gelachen, gecomplimenteerd, met name naar de dochters. De zonen en andere jonge mannen in het gezelschap maken grappen naar de vaders, kritisch maar netjes. Iedereen op de ‘man’ lijn komt voorbij.
En de moeders? De ene moeder kookt en reddert, de andere volgt de ongeschreven maar sinds kindsbeen bekende aanwijzingen.

Een ander feit valt me in. Een zwarte vrouw met Afrikaanse roots vertelt me dat in haar cultuur oudere vrouwen zich terugtrekken in hun eigen hut. Ergens aan de rand van het dorp, soms verder weg in het bos. Daar zoeken ze elkaar op, doen de dingen die ze altijd al wilden doen. Ze worden gerespecteerd door de gemeenschap, hun wijsheid gekoesterd. Maar ze wonen verderop.
Ik vraag me af of de ontvangende vrouw nu niet liever in haar joert zou zitten, die even verderop in het weiland staat.
Ikzelf droom van mijn caravan.

Afbeelding: ACS april 2021

De dochter is de Spaanse grens over en in een andere wereld aangeland. Een wereld met terrassen en buiten eten. De kans van slagen lag behoorlijk hoog gezien hun motivatie en doorzettingsvermogen.

De kans op gezondheid ligt behoorlijk veel hoger wanneer je beter geschoold bent. Zo niet dan sterf je gemiddeld 6 jaar eerder en daaraan voorafgaand leef je ongezond, ben je te dik en verslaafd aan t een of ander. Althans: je hebt ruime kans daarop.

De linkse oppositiepartij van de Inuiten op Groenland heeft de verkiezingen gewonnen en daarmee is het destructieve effect van de dreigende mijnbouw afgewend. Die kans werd klein ingeschat maar t is gelukt.

Khadija Arib moet weg en dat betreur ik. Ze kreeg maar weinig stemmen, helaas.

Ursula von der Leyen krijgt geen stoel van Erdogan. En geen man is zo ‘galant’ om dit incident wat minder pijnlijk te maken. Ego’s. Het risico op vergelding lag vrij hoog na haar kritiek op het opzeggen van het verdrag van Istanbul over vrouwenrechten door de dictator.

De Gewone Jongen uit Friesland is geprikt en morgen mag De Geliefde met de bovenarm bloot.

Wat zijn de kansen op bijwerking van t ene vaccin ten opzichte van t andere? 1 op de 100.000 in t slechtste geval?

Zondag gaat er toch weer een wattenstaafje diep in de Geliefde neus. Als veiligheidsmaatregel voor de ingreep dinsdag in het AMC: opnieuw dotteren maar nu met een boortje in een kransslagader. De kans op verbetering van zijn benauwdheidsklachten? Onbekend. Risico op ernstige complicaties: 1 op de 200..

Voor mij ligt dat niet zo, zegt De Geliefde, ik ben gezond.

Gelukkig maar dat kansberekening niet voor jou geldt, zeg ik. Toch maar een schietgebedje doen….

 

De kans dat je zo een parkiet tegen komt in een Amsterdamse tuin? Vrij groot…

Ooit maakte mijn lieve oude vriendin van het westelijk eiland een hangertje voor me. Van ongebakken klei, een oven was immers geen optie in die tijd. Met een geknoopt touw erom heen dat tevens als ketting fungeerde. Op de achterkant stonden onze namen.
Op een oude foto, gemaakt door mijn Oostenrijkse geliefde, heb ik haar om de hals. Het Yin Yang teken. De betekenis was niet voor iedereen meteen duidelijk, hoewel het hippie tijdperk toch aangebroken was. Mijn ouders brachten het bijvoorbeeld in verband met occulte krachten en, in een adem door, met drugs. Ik koesterde mijn hangetje, later veilig opgeborgen in mijn sieraden kistje.
Dit afgelopen, betekenisvolle, weekend  kwam het Yin Yang teken op wel heel onverwachte wijze opnieuw naar mij toe. Lopend langs de IJssel trof ik, ver van het pad, een paaltje met ‘gast’ aan.

Terwijl ik ernaar keek en een foto van het tafereeltje wilde maken, kwam er een lieve dame op mij af, out of nowhere. “Die mag je houden”, zei ze. Schoolkinderen maken ze, mijn kleindochtertje ook. En die verstoppen ze dan hier.
Met het mooie gladde steentje in mijn hand liep ik verder en kwam uiteindelijk bij de afgebrande boerderij aan, waar ik voor lang afscheid zou nemen van mijn lieve oudste kind.

Het eerste wat mijn oog trof, toen ik de puinhopen van het schoon-ouderlijke familiehuis betrad, was een kussentje. Verregend en achtergelaten, maar ongeschonden temidden van de as. Met daarop? Hoe kan het anders. Het symbool van harmonie in de permanente verandering der dingen.

We lopen langs de IJssel, de lievelingsrivier van het andere Damesmeisje. Een kudde kleine paardjes draaft langs, oerrunderen kijken slaperig naar de passerende wandelaars.

Het is geen Goede Vrijdag meer. En toch: ‘ Erbarme dich’.

De bus staat naast de puinhopen van wat ooit een huis was. Een warm huis, een familie huis en driehonderd jaar oud. Hier nemen we voor 5 maanden afscheid van ons kind en haar vriend. Hun busje staat klaar, de gezellige lampjes branden in de nacht. De bagage moet nog worden weggestouwd. De twee ouderstellen ontmoeten elkaar hier. De moeders houden zich wat op de achtergrond. De vrouw des huizes kookt en reddert. Ik zit aan als gast en kijk. Naar onze kinderen, de interacties. De afscheidscadeautjes zijn uitgepakt, de chocoladetaart (thema: stoere jongens en meisjes) is op. Wat rest zijn kruimels en lege flessen. En zere harten. Alleen in het ijskoude busje troost ik het mijne. Erbarme dich.

De jarige Geliefde regelt zijn mooiste cadeautje zelf. Namelijk een prik in de bovenarm met het gewenste Pfizer vaccin.. De Randstedelijke tam-tam verspreidt het bericht dat de jaargang 1948 zich melden kan voor een afspraak kennelijk een beetje fluisterend.. Maar De Geliefde zou zijn aard verloochenen als hij t niet opgepikt had. Een afspraak dus, en volgende week al.

Daar kan geen ander cadeau tegen op. Zeker niet mijn ‘een uur eerder opstaan, de hond uitlaten, eten geven, mijn rustgevende activiteiten op het kussentje doen en hem dan een kopje koffie plus brengen’ cadeautje. Verstoord komt ie voortijdig uit bed om zelf koffie te maken. Controle is een dingetje.

Het ‘goede cadeau nieuws’ verspreidt zich razendsnel. De lieve vriendin kan nu eerder naar haar geliefde in de VS. De geliefde van het andere Damesmeisje, ook wel De Gewone Jongen genoemd kan ook al heel binnenkort een afspraak maken. Een aantal mensen haalt opgelucht adem.

Mijn mooiste cadeau van de dag is een rondje VP. Geen 60% gerend maar 90. Onverstandig? Net zo onverstandig misschien als het grote bord heerlijk eten dat ik vanavond bij de lieve vrienden in het Hoge Noord-Westen verorber, gezien vanuit het perspectief van de al knellende broekband. Maar net zo van genoten als mijn loopje vanmorgen!

Een bevrijding!

Een donkere ruimte, aan het einde van een stel trapjes naar beneden. In de buik van de aarde, gestut door zand dat ooit door de zee werd achtergelaten. Aangeslibd sediment, restanten van oude levensvormen. De geur van oud water. Aan de poort staat een hond, de nekharen aanvankelijk overeind, de bezoeker testend en nieuwsgierig besnuffelend.

Een houten vloer met kleden in dieprood en terra. Flakkerende kaarsen en achterin de ruimte, in nevelen gehuld, is een vrouw te ontwaren. Deze figuur zwaait met een stokje met een vlammend rode bal op de punt.

Ritmisch zichzelf bekloppend en betekenisloze letterreeksen stamelend is een tweede persoon in de donkere ruimte te ontwaren. Tranen vloeien, kreten van pijn ontsnappen. Er wordt herademt en dan opnieuw de zwaarte van zuchten.

Een apparaat uit een veel later tijdperk registreert alle bewegingen en zet ze om in getallen. Deze verzenden zichzelf, onder strikte beveiliging naar kantoren in buitenwijken waar de financieele en bestuurlijke wereld huist. Elektronische gegevens worden uitgewisseld en data worden eurotekens en keren terug naar de kassa diep onder de aarde.

Ik kijk van buitenaf toe en denk: wat is dit?

Praktijk voor trauma en conflicthantering, KG 37B A’dam

Verkeerd bordje op de deur. ‘Sjamaan’ moet er staan..

Angeline, 2012/13 Binnenste buiten 2

Om de twee weken komen de Verkenners bij elkaar. De lieve vriendin van het eiland dacht dat ik me bij een jeugdvereniging had aangesloten. Nee, beter van niet. Liever samen met andere kunstenaars de jaarlijkse grote expositie in Loods 6 voorbereiden die hopelijk life kan plaatsvinden.

Het hoofdstuk ‘publiciteit’ is aan de orde. Wat te doen met de gebruikelijke flyers? Voor mij is dat toch al een verouderd concept, Te duur papier dat ongelezen op straat belandt. Dit jaar ligt alles anders, flyers kunnen immers nergens neergelegd worden. Afbestellen, is de conclusie. Tenzij, grapt de overbuurman op de Zoom, we er mondkapjes van maken…Dat is een goed idee, roep ik en zie mezelf al achter de naaimachine zitten. De anderen zien er geen brood in.

’S nachts word ik wakker met een gedachte. Er worden wel vaker ideetjes uitgebroed, in t donker.. Dat komt de nachtrust niet ten goede.

Ik bedenk iets en zal dat morgen in een dagelijkse opdracht over vier dagen gespreid bij het andere Damesmeisje neerleggen. Een beetje volgens het model van mijn Zweedse taal ‘uitdagingscursus’. Daarvan ontvang ik elke dag een leuke opdracht.

Maar ’s middags heeft het andere meisje nog geen sjoege gegeven. Teveel andere zaken aan haar hoofd. Dan maar alvast zelf aan de slag terwijl ik naar het debat over ‘de ‘zin’ rond Omtzigt luister.

De opdracht:

* ik bedenk wat mensen in deze tijd het meest moeten missen en schrijf er minimaal 10 op.

*ik combineer die ‘ dingen’ in een zin met ‘De Damesmeisjes.’

*ik koop een doos wegwerp mondkapjes kleur zwart.

*ik pak naald en draad en zet de zin op het kapje.

*Wenskapje is geboren.

Dan hoor ik vanmiddag op de radio dat t vermoeden omtrent ‘de zin’ bevestigd is.

Ik heb nog een wens te borduren…

Geen grap.

Helder ochtendlicht begeleidt ons deze ochtend naar de zachtgroene dreven van hartje landelijk Utrecht. Een bekende tocht, steeds met een zekere spanning omgeven. Op het bedrijventerrein waar we moeten zijn, ooit vol bedrijvigheid, is het nu stil. Ik ga alleen het bedrijfspand binnen. De Geliefde moet buiten blijven. Ook de koffieservice is afgeschaft. De aardige assistente helpt me herinneren dat ik hier 5 jaar geleden ook was. Met dezelfde vraag. Ze stelt me voor het mondkapje af te doen. Opgelucht herademen we beiden. Daar zit ik weer. Alle onderzoeken laten opnieuw zien dat er niets mankeert aan de ‘hard ware’, zal ik maar zeggen. Alle adviezen die ik toen kreeg, ontvang ik opnieuw. Ben ik zo hardleers, of gewoon vergeetachtig? De aangenaam Vlaams sprekende oogarts die een laatste check doet, bevestigt het vermoeden. U heeft geen tranen meer.

Met een handvol recepten verlaat ik het pand. Oogdruppels en voedingssupplementen. Als dat niet helpt, gaan ze doen wat je doet als je een bad vol laat lopen: de stop in de afvoer.

Geen tranen meer. Hoe metaforisch.

Angeline 2021, aangepast detail ‘Kamertje’

Ons buurmeisje van zes klimt op het stoepje waar we in de laatste zonnestralen een biertje drinken. Met haar tweede ijslolly en in haar zwart tule rokje met kersen erop.

De heren van nummer 35 dineren in stijl op het buurstoepje. De overbuurvrouw van de boot zwaait vanaf haar bankje en schenkt zichzelf nog eens bij. Boze buurman fietst langs en begint te schelden, hij kan niet anders. De lieve inpandige huisgenoot gaat er achteraan en spreekt hem berispend toe. Er zijn kinderen bij, ja!

Drommen mensen lopen langs, drankjes in de hand. De zomerkleding is, zo te zien, collectief uit de mottenballen gehaald.

Amsterdam herademt en alle narigheid wordt even vergeten. Zoals het verontrustende nieuws uit Brazilië. Waar ook jonge mensen sterven aan het gemuteerde virus.

Ik denk liever terug aan de inspirerende mensen die ‘langs’ kwamen vandaag. Het ‘altijd kijken naar wat nog wel mogelijk is’ door Bibian Mentel. Het nieuwe GL kamerlid Kauthar Bouchallikht, wier aanstelling tot heftigheid leidt en die meteen al moet onderduiken. Het klimaat, racisme en seksisme staan hoog op de agenda van deze jonge begaafde vrouw, die inspiratie haalt uit de Amerikaanse civil rights movement en zwart feminisme. Maar wel op haar eigen manier en vanuit de Islamitische geloofsovertuiging. Ramsey Nasr die in de eenzaamheid van noordelijke streken tot het gevoel komt ‘er niet toe te doen’. We zijn niet uitzonderlijker dan zo maar ‘een kokkel in de zee’. “Alleen als we handelen vanuit dat besef, zijn we in staat de stappen zetten die nodig zijn de planeet van een klimaatcatastrofe te redden”.
Het buurmeisje lepelt nu een beker fruitsalade voor onze neus naar binnen. Ze heeft grote plannen om, net als haar ouders, acrobaat te worden. Het is wel een kordaat typje, dat gaat haar wel lukken.. Hopelijk bestaat de wereld dan ook nog, tegen die tijd.

Heerlijk, 24 ‘C op 30 maart. Maar misschien wel wat verontrustend.

Angeline, 2019. ’Oma’s meisje’

Het is vandaag de verjaardag van de lieve oudste dochter en ik krijg van De Geliefde een dichtbundel. Van Margaret Atwood, ‘Dearly’ is de titel. Geschreven toen ze een jong meisje was. Vol weemoed en afscheid.

Zoals elk jaar beleven we de gebeurtenissen van de geboortedag van ons eerste kind, nu zo lang geleden, weer opnieuw. “Weet je nog, dat je alsmaar tegen de verwarming zat, midden in de nacht”? “Ja, en dat ik op handen en knieën door het bed kroop, loeiend als een koe”. Nu zijn we er beiden nog om deze herinneringen te delen, ze echt gebeurd te laten zijn. Maar hoe moet het als er straks maar een van ons over is?

Kinderverjaardagen, geboorte herinneringen veranderen langzaam van puur vrolijke aangelegenheden vol feest, taart en cadeautjes in iets anders. Een terugblik in lang vervlogen tijden. Elk jaar zijn we een stukje verder weg. Weg van wat we als het centrum van ons bestaan beschouwden. Op weg naar iets heel anders.

Marjoleine de Vos schrijft vandaag wijze woorden. Over de wijsheid die we bij het ouder worden zouden kunnen nastreven. Het opgaan in de kleine dingen om ons heen, zoals de nieuwe blaadjes aan de bessenstruik of de boodschappen die vogels ons lijken te geven, en onszelf steeds meer vergeten.

Over een gedicht van Elisabeth Eybers waarin ze schrijft: “Ek mis myself steeds minder”. Ouder worden, jezelf steeds een stukje verder loslaten. Het lijkt wel of kinderverjaardagen daar elk jaar verder het mes in zetten.

Stukje bij beetje ga ik daar naar toe. Zelf afstotend groeien.

Een vreedzame, dierlijke vorm of tafereel, of gaat t om dreiging?

In melancholiek diepzeeblauw of een strenge politiekleur?

Deze ambigue foto krijg ik toegestuurd door het attente familielid als ik met het andere Damesmeisje in conclaaf ben op het Friese platteland.

Misschien ligt het aan de context van dat moment, maar mijn eerste associatie is een bommenwerper- achtige vorm. Een gevoel van dreiging overkomt me.

Met de lieve vrienden uit de Jordaan kijken we naar een documentaire over het politie geweld bij de Franse ‘gele hesjes’ demonstraties. Verbijsterend en onthutsend.
Bij Buitenhof vandaag zien we beelden van Nederlands politiegeweld op het Malieveld. Ook onthutsend. De sympathieke korpschef heeft moeite het allemaal uit te leggen hoe ermee om gegaan wordt, met het wegen van de toegepaste methodes in die situatie. En met de strafmaat.

De Franse nationale politiemensen worden ondervraagd over hun gedrag. Getergd, in het nauw gebracht en waarschijnlijk zelf grootgebracht in dezelfde banlieues als hun tegenstanders verliezen ze de controle. Het kan niet, het is te erg. Mensen overlijden aan hun verwondingen, ogen sneuvelen, handen worden opgeblazen door traangasgranaten.

Toevallige passanten op het Museumplein, die eerste keer, zien achteraf honderden bakstenen liggen die naar agenten gesmeten zijn. Op het Malieveld zal het niet anders zijn geweest. Wat hiervan te denken? Heeft de een meer recht geweld te gebruiken dan de ander? Het wordt stil in mij. Wat te zeggen?

Het goede nieuws vandaag zijn de woorden van Herman Wijffels over de noodzaak van een nieuwe bestuurscultuur, die open is, niet top-down zoals de ‘Rutte doctrine’. Met meer vrouwelijke waarden.

Het attente familielid appt wat later, achter de foto aan, waarnaar we eigenlijk kijken.

Een zwerm vogels. Hoe mooi is dat.

Nije Syl,, t Bild

Met Paulien C. begint de dag goed. Over Eftelingmedewerkers die de bossen in trekken om de natuur te beschermen tegen bezoekers, wolven die er al zijn (maar wel moeten leren oversteken, denk ik er zelf bij) en Roodkapjes die misschien ook wel opduiken in ons Nederlands Corona sprookje. Wat een eng sprookje begint te worden. Mijn escapistische zelf denkt aan andere sprookjes. Het verhaal van Niels Holgersson bijvoorbeeld. Ik wil ook met de wilde ganzen mee (en net als de boosaardige jongen een beter mens worden). Door Zweden loopt een route die verondersteld wordt het uitzicht van Niels te zijn geweest toen hij daar vloog.

Ondertussen ben ik met dag 4 van mijn taalcursus bezig die eigenlijk geen cursus is maar een motivatiehulp. Vandaag plak ik 30 post its op voorwerpen, met hun Zweedse naam. Helaas kom ik gele velletjes te kort. Maar leuk is het wel. En doe ik elke dag minstens een dagtaak Duolingo. Het komt mijn huwelijk niet ten goede. Er klinken voor De Geliefde irritante Zweedse klanken en belletjes uit mijn mobiel. Wacht maar tot ik straks ons daar in het hoge noorden uit de brand help met mijn mondvol nieuwe taal!

Ondertussen speelt zich in Friesland ook een sprookje af. Jonge hazen zijn geboren in een leger dichtbij de Knaus. Inmiddels een bedreigde diersoort in ons sprookjesland. We zagen de vader haas vorige keer al verkennend rondneuzen. Jammer voor Marie, dat wel. Huisarrest. Maar ik heb weer een nieuwe Zweedse zin geleerd.

In any case, what is suffering? I am not afraid of it, even if it were beyond reckoning. Now I am not afraid of it, though before i was. And it seems to me that there is so much of this strength in me now that i could stand anything, any suffering, only so that i may keep saying to myself constantly : I am! I may endure thousand torments – yet i am, i may writhe under torture- but i am. May i sit in a tower, but i am. I can see the sun, and even if i cannot see the sun, i know that it exists. And to know the sun is there- that is already the whole of life

F. Dostojevski, The brothers Karamazov (in: Always the sun, Lydia Leibbrandt)

Twee kwesties houden mij bezig. Misschien nog wel meer dan twee, maar deze hebben te maken met zaken die het andere Damesmeisje aan de orde stelt.

De vraag: ben ik nou een ‘somewhere ‘ of een ‘anywhere’? En is het onderscheid werkelijk zo duaal? Het andere meisje vindt mij waarschijnlijk een ‘anywhere’, altijd weg van huis. Maar hoe lastig vind ik het om van ‘huis‘ weg te gaan. Als een echte kreeft (leeuw) hecht ik aan ‘thuis’, met de kaarsjes aan, de poezen op schoot en de hond naast me op de bank. Alleen, ik heb twee huizen. En een caravan. En een geliefd strand, een geliefde boom, de zon op het land. Waar ik ben, wil ik blijven. Maar toch ook verder gaan.

Al fietsend over de wereld is mijn fietstas mijn huis, in de rechter voortas zit de keuken, in de linker achtertas mijn bed. En het uitzicht is elke dag anders. Dat is weer typisch de ‘somewhere’.

Kortom: ik weet niet wat ik ben. Waarschijnlijk allebei.

En dan de tweede kwestie. A mon seul Desir. Ook dit Damesmeisje las de boeken van de heks van Denemarken. Ik raakte ze kwijt aan mijn Argentijnse onderbuurvrouw in de Hasebroekstraat. Zelf schrijfster en gevlucht voor de dictatuur was ze gefascineerd door de vrijgevochten Brogger. Ik ook. A mon seul Desir stond en staat nog steeds voor het volgen van je hart. Naar authenticiteit, verre streken, stilte, naar Het Noorden, achter het licht aan. Met altijd het knusse eigen plekje veilig weggeborgen in mijn fietstas, altijd dichtbij.

Always the sun. Hier en daar tegelijk.

Angeline 2013, stil uit ‘Weg naar huis’.

“Weg ermee, alles moet eraf”, roept vriendelijke kapper F te A als ik na bijna een jaar zijn zaak binnen wandel. En zo belandt het geverfde restant haar, lok na lok in mijn schoot. Als ik naar de lengte van de afgeknipte strengen kijk, vrees ik dat er niets over blijft. Mijn blonde bestaan is over, zoals daarvoor de originele brunette ‘look’ over ging in een twee maandelijks geverfd hoofd. Ik zwoor dat ik hiermee door zou gaan tot het einde der dagen. En kijk nu: helemaal wijs met grijs.

En zo zit ik aan het einde van de middag met een halve meter minder haar (veel handiger in een fietshelm te verpakken) op de spinfiets en luister naar de Zweedse klanken op radio.SE. Ik ben immers in 30 dagen een nieuwe taal aan t leren en dit is de opdracht voor dag 2. De fietsen zijn naar de fietsenmaker gebracht voor hun jaarlijkse APK. Het door Marie besprongen lekke luchtbed is geplakt. De bestemming ligt nog niet vast, gaat t noordwaarts of naar t oosten, maar daar komen we wel uit. Een nieuwe taal is ook nooit weg.. Wie weet hoe handig Zweeds is in St.Petersburg.

En terwijl de premier zich uit de discussie rond het tot 10 uur verlaten van de avondklok probeert te redden en het negatieve reisadvies nog even handhaaft, denken wij: “weg ermee”.

Aan de keukentafel van t ‘Hen hoes’ in Swalmen voerden we dit weekend een opmerkelijk gesprek. Ik moet eraan terugdenken bij zaken die ik vandaag in de kranten tegenkom. Vrouwen onder druk.

De protesterende vrouwen in Turkije tegen feminicide. En het besluit van Erdogan uit het verdrag van Istanbul te stappen. Nu valt de bescherming geheel weg voor vrouwen en meisjes.

De vrouwelijke verkenners, Jorritsma en Ollongren. “Voor de zekerheid maar met zijn tweeën gekozen”, zoals Lubach gisteravond ‘grapte’, met waarschijnlijk een kern van waarheid. Een man staat tot twee vrouwen, zo iets?

En Kaag. Zal zij bestand zijn tegen de enorme druk die ongetwijfeld op haar uitgeoefend gaat worden. Om haar ‘linkse’ beloftes op te geven. Zo lieftallig en sterk staat ze geportretteerd, op de verkiezingsposter en vandaag ook in de krant. Om haar maar even te contrasteren met ene Carolien van der Plas die met de tractor naar het Binnenhof komt.

Vrouwen onder druk. Daarover ging ook t gesprek in t Hen hoes. ‘Hen’ zelf een sterke vrouw, werkzaam in de gehandicaptenzorg die dit B&B opgericht heeft speciaal voor gehandicapten, met zichzelf in de verzorgende rol erbij. Wij vormen een ‘melkkoetjes’ tussendoortje. Het gespreksonderwerp was of t je als vrouw met het besluit kinderen te willen, het gevaar loopt iets van je ambities op te moeten geven. Ja dat is zo. Ik kan het niet anders zeggen. In mijn geval: een ‘sportcarrière’ met een kleine ‘c’, zoals mijn huidige heldin Myra van Rooy, niet nastreven. Echt gaan voor mijn adviesbureau, opgegeven. Promoveren, in het buitenland werken in bedreigde gebieden. Allebei opgegeven. Of ik er spijt van heb? Nee, geen seconde spijt maar dat is een ander punt. Druk gevoeld? Dat zeker.

Pas later lees ik de blog van het andere Damesmeisje, die loopt altijd een beetje achter, die heeft nog langere to do lijstjes dan ik….Ja, dat wil ik ook., is mijn reactie. (Maar ik kan nooit reageren, op onze eigen website, nota bene.). In zo een mooi hofje wonen als ik echt oud ben en de to do lijstjes een beetje verdelen. Hé hé hele druk minder..

“

Foto CSS

There she goes,

there she goes again.

Racing through my brain

and i just can’t contain

the feeling that remains”.

Ik moet aan dit liedje van The La’s denken. Het afscheidsliedje van Zoete lieve Gerritje, een eeuwigheid geleden, toen ze uit Amsterdam vertrok. Nu, bij terugkeer op de parkeerplaats van hotel Wilhelmina in Venlo, nemen we opnieuw afscheid. Ze rijdt door naar Oostenrijk. Illegaal natuurlijk want skiën is nog niet de bedoeling. Daar gaat ze, na ruim twee dagen intensief samen te zijn geweest, op weg naar een nieuw avontuur met haar geliefde.

Met de twee overgebleven dochters achterin rijden we naar het westen. Opnieuw een feestje met biertjes voor de niet- rijders en gemengde noten. En spierpijn.

Het was een mooie tocht en het samenzijn was dierbaar. De verhoudingen zijn anders, evenwichtiger. Dat doet me goed.

In Breukelen zetten we de lieve duurzame dochter af. Die gaat een weekje in afzondering studeren in het huis van haar schoonouders. Een veilige kus en een zwaai en weg is ze. De pijn in mijn hart voelt zwaar en zoet tegelijk. ‘Houden van’ heeft pijnlijke kanten, vooral voor ouders, die blijven altijd met een stukje minder achter.

In de Rivierenbuurt nemen we afscheid van de lieve oudste dochter. Een klein voorproefje van het grote afscheid wat er spoedig aankomt. Als we iets delen van onze ouderlijke stemming, zegt ze nuchter: “toch genoeg met de ‘kinders’ gehad?”. Ja, ze heeft gelijk, we mogen niet klagen. En toch doet het pijn.

Het brengt ons even uit evenwicht. Eventjes maar.

Venlo, of all places. Hotel Wilhelmina bevindt zich tegenover het station. Strakke autobanen aan twee zijden geven me een ontheemd gevoel. Geen boompje of graspolletje te vinden voor Marie. De ernstige hotelmanager schrijft ons vijftal in. En vervolgt droogjes: “ Pieterpad. Jullie weten toch dat t gesloten is wegens Corona?”. We verschieten van kleur. “Grapje”.

Venlo. Alles staat voor mij in het licht van de verkiezingen en ik krijg hier een akelige bijsmaak. In de krant vanmorgen bleek ik niet de enige te zijn met een kater. Nee, natuurlijk niet.

Op de koude en ongezellige kamer drinken we meegebrachte biertjes en eten wasabi nootjes. Pizza’s worden via de app besteld. Recht uit de doos gegeten. De politiek als gespreksonderwerp is het enige ‘verhitte’ hier. Kijk ons zitten. Onvoorstelbaar en ook onmiddellijk ‘n soort van gewoon. Een uitje in Corona tijd.

We gaan twee etappes Pieterpad lopen, dit weekend. Na een vroeg ontbijt op de kamer zal de bestelde taxi ons naar Montfoort rijden en lopen we vervolgens noordwaarts.

Word vervolgd.

Ondertussen hier

Foto A.C.S.
Het is de dag van het rode potloodje. Hier in Amsterdam mogen we t meenemen. Ik vraag me wel af of t geen kleiner exemplaar had kunnen zijn. Er kunnen wel drie potloden uit gezaagd worden. Dan had iedereen nog royaal de rode punt kunnen zetten. Over ‘rood’ gesproken, wij hebben De Hoed voor onszelf en worden met alle egards behandeld. Op straat, voor de ingang echter, in een fuik tussen de gracht en een wegversperring scheldt een angstige medestemmer ons uit, van onder zijn masker vandaan. We versperren ‘zijn’ weg. Het lijkt een voorbode te zijn van wat later zal blijken.

“Volg je ideaal in je stemkeuze”, adviseert Raoul Dupre vandaag in De VK, “dan is het automatisch een strategische stem”. Hoewel we blij mogen zijn met het nieuwe leiderschap en bovendien door een vrouw gepersonifieerd, lijken duistere krachten toch gekomen te zijn om te blijven.

Ondertussen is boven mijn hoofd het buurjongetje jarig. Als je vier jaar wordt draait de hele wereld om jou en dat moet en mag kunnen. Als het niet nu is, wanneer dan wel? Als je dat later nog steeds wil, ben je een engerd, zoals de leider van een van die partijen die zetelt niet ver van onze gracht vandaan.

De denderende voetjes vertederen mijn bezoek, zelfs via de zoom. Zijn idealen zijn dieren en houten auto’s. Laten we hopen dat de nu gekozen leiders zijn toekomst, idealen en dromen mogelijk maken.

Ik krijg er angstdromen van.

Youtube Eli Idsart Op weg naar dromenland-Outro

Documentaire over dromen

Angeline, 2012 ‘Lamp’

Het Engelse Hogerhuislid Jenny Jones stelde, naar aanleiding van de rellen bij de wake van vermoordde wandelaarster Sarah Everard, een avondklok voor. Voor mannen. Omdat de verantwoordelijkheid vermoord, verkracht of aangerand te worden immers nog altijd bij de vrouw gelegd wordt. . ‘Ga niet s avonds de straat op’. Zelfs zondagavond was dit het advies dat de Londense politie de demonstrerende vrouwen gaf.. En tegenstribbelaars werden hardhandig tegen de grond gewerkt.

Een avondklok voor mannen. Voor enge mannen dan, onze eigen schatjes mogen natuurlijk wel de straat op.

Het lijkt me eigenlijk nog steeds heerlijk. Geen gevaar meer voor enge mannen. Wat een vrijheid zou dat geven. Vooral met terugwerkende kracht.

Maar als ik mijn ervaringen op dit gebied op een rijtje zet, kom ik tot de conclusie dat een avondklok niet genoeg is. Overdag, in het zwembad. Op het strand. Potloodventers op de brommer in de ij polder. Achtervolgd worden op de fiets. ‘S middags uitkijken in de fietsenstalling. Als je de hond uitlaat, in het park bij de Plas. Bij bekenden thuis. Bij onbekenden thuis. Op feestjes. Op school door een leraar. En dan hebben we t nog niet eens over de virtuele wereld waar ook enge mannen opereren. Politica die beschimpt en vernederd worden met seksistische haatmail. Schrijfsters van controversiële werken, zoals de Turks-Nederlandse Lake Cul, met haar autobiografische roman ‘ik ga leven’. Ze doet een boekje open over haar jeugd in de Amsterdamse Kolenkit buurt. Ach, daar ‘liep’ ik mijn krantenwijk. Niet fris. Het komt haar op doodsbedreigingen te staan. Door mannen uit haar eigen gemeenschap gestuurd, uiteraard.

Activistisch kunstenaar Joyce Overheul heeft een ander plan. Op haar oude Singer naaimachine werkt ze aan een alfabet over fragiele versus giftige mannelijkheid. Ik weet niet precies wat ik me hierbij voor moet stellen. Als t even meezit is haar werk binnenkort te zien in museum De Fundatie. Met de toepasselijke titel “van wie is de wereld”?

De lieve dubbelganger en ik wandelen over het strand op deze gure, winderige maandag. Een jaar in lockdown. We praten, we lachen, ik huil stilletjes, de lieve dubbelganger pinkt een traantje weg, we wisselen kwetsbaarheden uit en halen diep adem. Binnen korte tijd zijn er 2,5 uur en 10 kilometer voorbij.

“Wandelen zorgt voor het ontstaan (en verdiepen, AD) van hechte vriendschappen maar ze is bovendien een daad van bevrijding”, schrijft Eldal Balci in een VK column over wandelen in Corona tijd, waaraan de lieve dubbelganger me helpt herinneren. ” We zijn getraind het geluid van onze ketenen niet te horen en geloof me, bij iedere nieuwe lange wandeling klinkt het geluid van metaal harder en harder, om ons eraan te helpen herinneren wie de nieuwe slaaf is en wie de eigenaar”. In zijn voorbeeld zijn dat auto’s, vliegtuigen en de trein die weliswaar de afstanden korter gemaakt hebben maar ook dat de mens zelden oog in oog met zichzelf staat, zoals tijdens de lange wandeling.

Voor mij, op dit moment, zijn t misschien andere topics die me weerhouden hebben, maar het gaat om t idee.

Oog in oog met mijzelf, dat voel ik me inderdaad, nu,

En dan moet ik denken aan een beeld dat op mijn netvlies is blijven hangen. Uit de krant van deze ochtend. Een geknevelde vrouw in Londen. Omwille van een andere vrouw, die een eindje ging lopen. Gewoon een stukje wandelen, oog in oog met zichzelf en wie weet wat ze onder ogen zag, in deze lastige tijd.

Ze werd vermoord. ‘just walking..’

Angeline 2016, Luna, weerwolf in de sneeuw
In Ierland is het Moederdag. De lieve vriendin van het oh zo verre eiland wordt straks door haar dochter verwend met pannenkoeken. Nu zit ze met mij in een breakout room van een schrijfcursus op de zondagmorgen. Met een blocnote op mijn knie vloeien woorden uit mijn pen, vanuit een steeds vertrouwdere plek.

In Nederland is het Roze film festival aan de gang. En het lijkt wel of alle liefhebbers in de pauze komen flaneren in het VP. Voor ons loopt een wittig bulldogje. Zijn wiebelend kontje vertoont veel gelijkenis met die van de twee lhtbi baasjes waar hij achteraan dribbelt. Zoenende dames op een bankje. Het lijkt wel een ‘feel good movie’. En sluit naadloos aan bij t James Baldwin memorial dat Filmmuseum Eye streamt ter gelegenheid van hun 10 jarig jubileum. We kijken met de lieve vrienden uit de Jordaan en zijn ontroerd.

Ikzelf bedrijf de liefde met mijn versleten knie. Wat ben ik blij dat ik ren. Vast teveel volgens de dokters.

In de zoogdierwereld heb je vechters en vluchters. En natuurlijk de meest verstandigen die eerst vechten en als ze het niet redden alsnog de benen nemen. Wolven, bijvoorbeeld. Ik studeer voor het laatste type. Leren vechten voor je plekje. Vluchten kan je altijd nog, lijkt mijn knie te zeggen.

‘Opkomen voor’ in t klein, en ‘uitkomen voor‘ in het groot.

Op de televisie is het ‘politieke kleur beken-dag’. Nooit was Arjan Lubach meer de geëngageerde ‘rapper’ die hij eigenlijk is. Recht uit het hart. ‘Ga niet naar Nieuwsuur…’

(Alsnog kijken kan altijd. Een liefdevolle aanrader).

Mijn hart gaat opnieuw uit naar de Sami, vanavond. Bij het kiezen voor een windrichting, zoals nu ter voorbereiding van een lange fietstocht, wil het bij mij altijd naar het Noorden. Eerst bekijken we op YouTube filmpjes van tochten naar het oosten. Via de Baltische Staten naar St. Petersburg. Veel prachtig cultuurgoed, dat schijnbaar vergeten staat weg te dromen. Tot je de touringcars en campers ziet. Hordes mensen. Dan zoek ik in mijn computergeschiedenis en tref beelden van Oost Zweden, naar Sapmi, oftewel Lapland. Mysterieuze meren, grote lege luchten met pastelkleurig licht. De eindeloosheid. Daar wil ik heen. Hoe komt dat toch?

Ik las ooit, in een ander bestaan, tijdens mijn verblijf in Wisconsin, een boek met de prachtige titel: ‘Women rowing north’. Alsof het een bekend verschijnsel is. Een voorbereiding op afscheid nemen, je op jezelf terugtrekken om uiteindelijk te sterven in vrede.

Bij de Sami zijn vrouwen erg belangrijk. Hun beeldtaal bevat veel sterke dames, meer dan levensgroot geschilderd op gebouwen en binnenmuren.

Zouden Sami mannen hun vrouwen ook zo vaak interrumperen, vraag ik me af bij het lezen van een onderzoek in de VK. Mannen blijken drie keer zo vaak door een vrouw heen te praten dan door een collega man. En ook elkaar interrumperen ze. In het artikel worden de speciale technieken beschreven hoe mannen dat feitelijk doen. Ik herken wel t een en ander van dichtbij. ‘Manterrupting’ heet t verschijnsel, naar de woordspeling ‘mansplaining’. Ooit bedacht door Rebecca Solnit die beschrijft hoe op recepties ter gelegenheid van t uitkomen van een van haar 20 of meer boeken, er altijd wel een man is die haar gaat uitleggen hoe je eigenlijk moet schrijven. En hoe ze dan nog steeds de neiging heeft niet al te hard van zich af te bijten. Sneu voor die man.

Deze Sami dame pakt t anders aan, denk ik. Hoop ik.

Ik bevind me in Sapmi tussen de Sami. The forgotten people.

Myra de Rooy neemt me mee op haar tocht vanaf de vuurtoren in Lindesnes, Zuid-Noorwegen naar de Noordkaap. Op een pad dat vrij vertaald uit het Noors ‘ In de Lengte’ heet.

Voor Corona toesloeg was ik bezig een fietsroute te vinden via Stockholm, langs de oostkust van Zweden naar ‘Lapland’. Een term die je niet moet gebruiken, het is namelijk een scheldwoord. En dat typeert precies wat er aan de hand is. Door de naburige streekbewoners worden de Sami als tweederangs mensen beschouwd en hun rechten nog steeds met voeten getreden. We zagen in het kader van onze zoektocht een documentaire over een Sami meisje dat door de overheid gedwongen wordt haar familie te verlaten en als Finse door het leven te gaan.

De Sami kennen geen eigendomsrecht of bezittingen zoals wij die kennen. Net als ‘The First Nation people’ in Canada en Alaska nemen zij wat ze nodig hebben van de natuur. Ze trekken met hun rendierkuddes door het land zoals de dieren al duizenden jaren doen. Van weidegrond naar weidegrond, afhankelijk van de seizoenen. Staatsgrenzen en industrie, met name de mijnbouw in Noorwegen en Zweden doorkruisen deze routes en verwoesten het landschap. De Sami weten alles van het land en de natuur. Maar hun kennis wordt niet erkend. Ze trekken overal aan het kortste einde. Niet handig, niet gewiekst, ‘un-cool’. Onwillekeurig moet ik daaraan denken als ik vanavond op de website van de PvdD een lifestream over de Klimaatwet 1,5 volg. Onbeholpen sprekers, struikelend over hun woorden, vanuit een studio waar geen andere politicus dood gevonden zou willen worden. Maar met kennis van zaken. En met eenzelfde urgentie als de Sami vechten voor het voortbestaan van de planeet. Er is geen planeet B.

De Sami emanciperen. Enkele jaren geleden werd een grote demonstratie met inzet van leger en helicopters uiteengeslagen. Ik zoek enkele kunstenaars op die hierin het voortouw namen. Activistische kunst, over de samenhang van mens, dier en land. Pleidooi voor een leven zonder sporen.

Voor ons, botte verspillers, toch maar in vrij permanente vorm verbeeld.

Afbeeldingen:Anders Sunna

Angeline, 2010, Zonder titel

Al vier jaar heb ik een onbestemd voorgevoel. Er moet meer aan de hand zijn. Wat zie ik over het hoofd?

Het gezin, bestaande uit een getalenteerde maar ook ernstig getraumatiseerde moeder en een lieve, geknechte vader uit een land waar de inwoners alleen maar een ding willen: weg van hier, en hun drie kinderen heeft het duidelijk zwaar. Geld zorgen, racisme op vaders werk. Angst na een dito incident in de buurt. Ondanks haar talenten werkt moeder onder haar niveau in alle baantjes die ze kan krijgen. Vader besteedt 60 uur aan zijn 36 urig contract. Trauma’s genoeg voor jaren werk. En toch knaagt er iets onbegrepens.

Vandaag komt de aap, of liever gezegd Nederlands ambtelijk systeem, uit de mouw. De toeslagenaffaire heeft hier huisgehouden. Schaamte en verantwoordelijkheidsgevoel maakte dat de ouders zwegen en zich voor namen elke cent terug te betalen. Aldus geschiedde. Met geld uitgespaard op clubjes voor de kinderen. Geen muziekles, sport of speelgoed. De auto werd ingeleverd, van een grotere woning of vakanties afgezien. Bijbaantjes vulden de avonden. Vijftien jaren lang angst en beven voor acceptgiro’s in de bus, telefoontjes van blafferige ambtenaren. De angst als ‘fraudeurs’ in de omgeving bekend te worden.

Na een klein berichtje In de krant dat er grootschalig misbruik van de pardonregeling dreigt, schrijft de moeder een e-mail. Dat ze zich voor onderzoek meldt. Gisteren volgt een gevreesd maar uiteindelijk verlossend telefoontje: “u bent officieel slachtoffer van de affaire”. “Ik hoop dat u nu niet het allerslechtste denkt van de belastingdienst”, zegt de mevrouw die hiervoor waarschijnlijk speciaal is ingehuurd. Denk ik cynisch. Al die jaren ontbrak het aan een menselijke houding.

De fiscus in mijn kamer op bezoek en ik word er misselijk van.