Het Amsterdamse Damesmeisje leest een boek over spierkracht. Het Friese Damesmeisje werkt in haar tuin. De weerbarstige bodem, de oude bomen met hun verstrengelde wortels vragen veel kracht en doorzettingsvermogen. Vandaag werkt ze aan het voltooien van haar persoonlijke reflectiehoekje. Daarvoor is een schutting gesloopt en een oude doodlopende sloot uitgebaggerd. Marie de hond helpt nog even mee en duikt verrotte plantenwortels op en deponeert ze op de kant. Helemaal dol. Maar er is een obstakel dat zelfs hond Marie niet kan oplossen. Er staat een oude grafzerk in de weg. Jaren geleden stond hij plots in de tuin, een verjaardagskadootje van een paar tuinmannen van de begraafplaats, met een provocerend briefje erbij. ‘Namens de firma List en bedrog’.
Het boek ‘ On muscle’ van Bonnie Tsui beschrijft de soms exceptionele kracht die vrouwen kunnen opbrengen, die niet verklaarbaar is door spiermassa, gewicht noch training. Van oudsher bestaat er (althans in onze cultuur) een angst voor deze kracht. Het wordt als ‘uncanny’, griezelig gezien. Sterke vrouwen belandden vroeger nog al eens op de kermis, als attractie. Of werden naar het dolhuis gestuurd. Termen als ‘hysterie’ vielen. Vrouwen kregen adviezen niet te veel te tillen anders zou hun baarmoeder eruit kunnen vallen. Kan je nagaan. Zou het wel eens in kilogrammen uitgerekend zijn hoeveel kracht vrouwen zetten om een kind te baren, vraagt het Amsterdamse DM zich af? Nooit gehoord dat er dan een baarmoeder ‘uitvalt’. ‘Gespierd’ zijn wordt vrouwen trouwens sowieso tegen gemaakt. Te ‘mannelijk’, verdacht tegenwoordig, zeker in de sportwereld. Ben je wel een ‘echte’ vrouw? De marathon benen van het Amsterdamse Damesmeisje werden ook wel eens ‘erg’ gespierd genoemd, te gespierd voor hoge hakken en een korte rok?! Liever kwetsbaar en niet gespierd de straat op moeten waar de meeste gevaren ‘schuilen’? De meeste vrouwen anno 2025 herkennen het gevoel van zich bedreigd voelen of ooit gevoeld hebben in de openbare ruimte. Dat die potentie tot exceptionele kracht met de baarmoeder te maken heeft, zou zeker de verklaring kunnen zijn. Het boek On muscle beschrijft hoe vrouwen hele auto’s optillen om hun kind te bevrijden. De aansturing van de benodigde kracht lijkt uit een ander neuraal netwerk te komen en wordt getriggerd door ‘compassionate’ oorzaken.
In de tuin ondertussen, duwen en trekken de Damesmeisjes aan de steen. Er wordt een steekwagen bij gehaald. Marie springt nog maar eens in de sloot. Niets helpt. Er zit geen enkele beweging in. Jammer, het zou zo leuk zijn dat plekje te realiseren en hier een bankje te zetten om even ‘weg’ te zijn uit het veeleisende bestaan.De Damesmeisjes kijken elkaar eens aan. De steekwagen gaat aan de kant. Ze planten hun hoge hakken stevig op de grond. En zetten kracht en nog meer kracht. Er komen oer-kreten uit hun kelen. En dan…. staat de steen twee meter verderop. Keurig langs de muur. Ze kloppen hun (nette) kleren af, kijken elkaar nog eens aan, en zijn dol tevreden. Krachtig, gespierd, selfsupporting. We nemen de straat terug voor iedereen die zich daar onveilig voelt of ooit gevoeld heeft
Liefs van de Dolle Damesmeisjes!

Achtergrond

Het aantal gevallen van Femicide (vrouwen die vermoord worden door hun (ex)partner) is in Nederland hoger dan in menig ander land. Volgens officiële cijfers van de politie zijn dit er gemiddeld 26 per jaar. Andere instellingen, zoals Atria (kennisinstituut voor emancipatie en vrouwengeschiedenis) melden hogere cijfers. Per acht dagen wordt er een vrouw om het leven gebracht door een (ex) partner (Atria 2024).

In Europees verband scoren Italië, Frankrijk en met name Spanje wat dit betreft veel beter. In dit laatste land werd al in 2004 een wet aangenomen waarmee erkend is dat vrouwen meer risico lopen in relaties en recht hebben op bescherming.

Femicide is in Nederland op de kaart gezet door Renée Römkens (emeritus hoogleraar gendergerelateerd geweld, UVA).

In een interview met Saskia Belleman zegt Renée Römkens over deze hogere cijfers dat vrouwenrechten “de kanarie in de kolenmijn” zijn (in: ’Zij is van mij’,  2025) In Nederland overheerst de mentaliteit dat ‘gender’ geen rol speelt, dat iedereen gelijk is en als er twee vechten er twee schuld hebben. Denk aan de uitspraak van minister De Jonge dat ‘gender’ een ’ jeukbegrip’ is en vermeden moet worden.  Om een tegengeluid te bieden tegen de heersende vrouwenhaat  en  te eisen dat de overheid femicide sneller en effectiever gaat bestrijden organiseerde Dolle Mina op 3 augustus j.l. een protestmars in Rotterdam (VK, 31-7).

Verwarrende term

Hoewel het een grote stap in de goede richting is naar gerichte aandacht en effectief beleid is de term ‘femicide’ ook verwarrend. Het betreft namelijk geen eerwraak (waar mannelijke leden van de familie aangedaan ‘onrecht’ moeten ‘rechtzetten’,)  het betreft ook geen ‘crimes passionnels’ waarbij de man in een vlaag van verstandsverbijstering toeslaat. En het betreft wél de vrouwen die door een man worden vermoord die graag hun partner zou willen zijn maar door de vrouw niet gewenst is. Deze categorie valt in de statistieken die de politie sinds enkele jaren bijhoudt vaak weg: er is namelijk geen sprake van een relatie en valt onder een ‘gewone’ moord.

Rode schoenen

Op 8 maart 2024 stonden er op de Dam in Amsterdam 44 paar rode hakken en schoenen, gedoneerd door burgemeester Femke Halsema en Amsterdamse raadsleden als symbool voor de 44 jaarlijks omgebrachte vrouwen door hun partners. In 2025 volgde Rotterdam met dezelfde kunstmanifestatie. In Belgie doorbreekt fotografe Eve-Anne de stilte rond femicide met een aangrijpende expo met 232 rode schoenen en foto’s van getroffenen en nabestaanden, van sinds 2017 vermoorde vrouwen door hun (ex)partner.

In Canada en Alaska waarschuwen al jaren grote borden op de Trans Alaskan Highway voor het verdwijnen  en vermoorden van vrouwen.  Met name indigenous vrouwen worden het slachtoffer. In 2010 werd protestactie ‘red dress day’ gestart, geïnspireerd door kunstenares Jaime Black uit Winnipeg. Sindsdien is 5 mei de dag waarop slachtoffers herdacht worden. Er worden rode jurken in bossen gehangen, aan gebouwen en aan standbeelden van heersers.

In de UK verscheen in 2022 het boek ‘In control’ door voormalig politieagent en hoogleraar criminologie Jane Monckton Smith. Na jarenlange ervaring en onderzoek ‘op de werkvloer’ kon zij een patroon distilleren met daarin een aantal stadia die het risico op ernstig geweld en moord kunnen voorspellen.. Over grote aantallen blijkt het patroon beangstigend duidelijk: veel aandacht en attentie in het begin van de relatie, daarna isolatie (in de naam der liefde) en dwang. Mechanismen als gaslighting en verwijdering van vriendinnen en familie brengen de vrouw in verwarring en doen haar aan het twijfelen aan zichzelf. Ze raakt vervolgens steeds meer verstrikt in een relationeel web van dwang  rond seks, middelen, exclusieve aandacht.  De bedreigingen worden heftiger maar blijven subtiel: de buitenwereld merkt zelden iets buitensporigs. De potentiële daders zijn immers vaak charmant en populair.

Naarmate de vrouw zich meer gaat verzetten en beschermen neemt de dreiging en het geweld toe. Wanneer zij de relatie definitief wil verbreken is het risico op moord maximaal.

Expositie white dress, red shoes

In het najaar van 2023 publiceerde NRC een artikel over dit patroon vergezeld met de portretten en geschiedenissen van enkele tientallen de afgelopen jaren vermoorde vrouwen wier familieleden de foto’s en verhalen wilden delen.

Uit dit artikel hebben wij, Marie-Louise Meuris en Angeline Donk, de Damesmeisjes,  de namen en portretten overgenomen voor ons kunstwerk. Als eerbetoon aan de vermoorde vrouwen, die vaak vele tevergeefse noodsignalen uitzonden naar politie en hulpverlening.

De bruidsjurk met de geborduurde namen als symbool voor het relationele verband en de suggestie van veiligheid en zorg, de schoenen voor de dramatische afloop en de (Boeddhistische) thangka vorm van de geborduurde portretten als blijvende herinnering aan de vrouwen.

Wij nodigen jullie allen uit op onze expositie in Loods 6 in Amsterdam, van vrijdag 5 september tot en met zondag 8.

Morgen is het 22 november. Een datum die in mijn brein gegriefd staat. Op deze datum werd 61 jaar geleden, in 1963, John F.Kennedy vermoord. Ik was 9 jaar oud en diep geschokt. Het leven zou nooit meer hetzelfde zijn. Een ruw ingepland besef van wreedheid en diep gevoeld verdriet deed zijn intrede.
Morgen zal deze datum in een heel ander licht staan. Het licht van feest, van viering.
Het andere Damesmeisje doet officieel haar intrede in het domein van ‘De schijvers’. Een lang gekoesterde droom wordt werkelijkheid. Ik ben trots & blij en kijk met ontzag naar deze prestatie.

Maar nu gaan we wel erg snel. Even terug naar het ‘nu’, van donderdag 21 november.

We zullen elkaar ontmoeten in de geliefde kringloopwinkel, De Oprommer. Alle gsten van ‘de dijk’ weten ervan. Menig huishouden heeft er iets aan ‘over’ gehouden.
Het is koud en guur als ik de dijk afrijd. Natte sneeuwvlokken verstoppen de ruitenwissers. Ik moet stoppen om het raam sneeuw vrij te krijgen. Een snijdende noord westerstorm loeit. Een niet op tijd gezien appje van het Andere Damesmeisje kondigt aan: ik ga zo terug naar huis. Het is te erg’.
De Oprommer’ is ijskoud en stil. De beroemde Oprommer-Tineke is sacherijnig. “Het is gewoon zo een dag dat je niks wil. Hebben jullie dat nooit?” vraagt ze de Damesmeisjes. Beide lokale cafees zijn dicht. We kibbelen. Waar gaan we nu heen. Naar jouw huis of het mijne? De twintig kilometers die onze huizen scheiden zijn nu onoverbrugbaar ver.
Sacherijnig (ja, Tineke wij hebben daar ook wel eens last van) belanden we in een niet nader te benoemen stadje, en in een niet nader te benoemen snackbar annex ‘cafe’. Buiten klaart het op en van binnen ook.
We zijn de enige gasten, het personeel maakt het zich bij gebrek aan publiek plaatsvervangend gezellig. Niets van wat we bestellen blijkt op de kaart te staan. De rode wijn die we uiteindelijk geserveerd krijgen (in advocaatglaasjes) heeft zijn beste jaren gehad. Uiteindelijk wordt er toch een groentekroket gevonden. De Damesmeisjes zijn allang blij.
En dan…dan breekt het moment aan. Verpakt in een zwarte shawl ligt ‘het B’ op tafel.
‘Het B’ heeft gegeven, het heeft ook veel gekost. Maar nu ligt het er dan toch maar.
Ik blader het prachtige boek door en als ik dan toch op de bewuste pagina kom (eigenlijk wilde ik dit moment nog even uitstellen, als de persoonlijke kers op de taart), slaat mijn hart een keer over.
Voor me ligt, haast pagina groot, het portret van mijn jonge moeder, ‘De Indische Prinses”. Haar verhaal, het verhaal van mijn broer & mij en het grotere verhaal van alle mensen in dergelijke omstandigheden. Door het andere Damesmeisje verwoordt. Zoals zij nog veel meer ‘ongehoorde’ verhalen een stem geeft in dit boek.

Waarachtige verhalen.

De Indische prinses en ik kijken bewonderend toe.

“Hendrik de Achtste vermoordde al zijn vrouwen, tot eentje hem slimmer af was…die werd koningin, eindelijk gerechtigheid! Gisteren was er een vrachtwagenchauffeur op de buis wiens dochter is vermoord door haar vriend.. En op de radio hoorde ik dat vrouwen vermoord worden door hun geliefden als ze niet winnen in de sport….De burgermeester van Rijswijk heeft er een persoonlijk thema van gemaakt, kopt de NRC van zaterdag… heb je dat al gelezen..?”.

Deze en andere flarden van gesprekken dwarrelen door mijn hoofd terwijl ik hoop te rusten na een drukke periode van exposeren en performen bij kunstRUIM in Amsterdam, samen met de andere ‘Zeven zielen’. In mijn armen houd ik mijn, gelukkig nu slapende, man wiens hartslag een alarmerende onregelmatigheid vertoont.

De angst voor verlies, lichamelijk en mentaal verval kennen we allemaal. Angst voor de dood is niemand vreemd en vroeger of later moeten we er allemaal aan geloven.
Maar de vrouwen wier namen het andere Damesmeisje en ik op een in de kringloop gekochte bruidsjurk borduren zijn een ontijdige en onnatuurlijke dood gestorven, dikwijls na jaren van angst en dreiging.
Vermoord door hun geliefde, hun echtgenoot en partner. Femicide is de officiele term. Ter onderscheiding van eerwraak of moord na verkrachting door een onbekende.
We hebben er al eerder over geschreven.

Een kleine 17 uur zit ik te borduren aan hun namen, alsmaar opnieuw, terwijl buiten brandweerauto’s ambulances en politieauto’s, ‘as usual’ op deze plek, langs scheuren. En het publiek in de rij zit op het bankje tegenover me om een gesprek over het onderwerp te kunnen voeren. Ik lijk wel een akelige koningin die audiëntie verleend.
Aanvankelijk aangetrokken door de mooie kleuren en de witte jurk, schrikken mensen als ze zich realiseren waarnaar ze kijken. Anderen lijken niets op te merken. Alsof het heel gewoon is dat er iemand op een expo eindeloos zit te naaien aan een witte jurk.
Het parallelproces met de werkelijkheid, met de wereld buiten, frappeert me. De naarheid, de dreiging blijven onzichtbaar, tot je echt kijkt. Of je kijkt helemaal niet, je wilt het niet zien.
Dit zijn precies de patronen die de vrouwen, die wel op tijd weg konden komen, vertellen. Dat is zó pijnlijk, het niet gezien worden, niet geloofd worden.
Totdat de feiten onomkeerbaar zijn. Hoe vaak moet deze cyclus zich herhalen voor we onze ogen openen en écht iets gaan doen?

Ik denk dat ik maar eens ga bellen met de burgermeester van Rijswijk.

Na een prachtige fietstocht langs de kusten van ‘ons’ schiereiland La Manche zijn we teruggekeerd in ons knusse huisje. De dicht begroeide tuin verborg het huis als het Doornroosje kasteel en het wachten was op een prins..Voor de gelegenheid toch maar met de hulp van de prinses ging het stel aan de slag.
Er viel me iets op dat lag te wachten om bewust te worden.
Op een fietstocht met heuvels en dus hellingen waarvan het heerlijk en spannend is naar beneden te racen, met zekere controle uiteraard, op zo’n afdaling kom je onvermijdelijk in botsing met insecten. In je helm, tegen je bril. Het zoomde en knalde van je-welste. Tenminste, zo was het voorheen.
Dit jaar bleef de weg ‘ vrij’. Ook ‘s morgens vroeg ontbrak de gebruikelijke wesp of andere vliegende gast. Maar nu: stilte.
Ook bij het koken bleef het insect-vrij.
Pas toen er een steen verplaatst moest worden in de Doornroosje tuin ontdekten we een mierennest. Paniek onder de diertjes die zo ongeveer alleen overgebleven zijn in onze anders zo zoemende tuin. Ook het luchtruim blijft leeg, qua vogels.Wat hebben we gemist? Welke ramp heeft zich stilletjes voltrokken toen we even waren fietsen?
We gingen uitrusten op het strand. Naast wat watervlooien is daar meestal toch niks aan insect te vinden. Inderdaad.
Maar we hoorden wel iets anders. Dat geeft hoop. Een golf van energie trok door de duinen en over het strand. Het geluid van vrolijk drummende vrouwen, uit alle hoeken van de streek samengekomen om uit hun dak te gaan.
Dat wil ik je niet onthouden, lief Damesmeisje! En alle mensen die ons volgen ook niet!
Liefs vanaf het zuidelijk wad en tot snel!

Femicide
In Nederland worden jaarlijks zo’n 25 a 40 vrouwen vermoord. Niet door ‘enge mannen in de bosjes’ (dat is statistisch gezien een andere ‘categorie) maar door hun eigen man of vriend. En deze moorden gebeuren niet in een vlaag van ‘passie’ (zeg: jaloezie) maar na een proces van manipulatie en dwang. Moord is in deze opbouw slechts de laatste stap en vindt met name plaats op het moment dat de vrouw er psychologisch en praktisch klaar voor is om uit de relatie te stappen.
NRC journalisten Kim Bos, Bram Endedijk en Nina Stefanovski publiceerden in oktober jl de resultaten van onderzoek naar deze groep vrouwen die doorgaans naamloos tussen de andere categorieën belandt. In Nederland wordt dit type proces inclusief moord niet apart bijgehouden. In tegenstelling bijvoorbeeld tot in de UK.
In haar boek ‘Control. Dangerous relationships and how they end in murder’ licht ex-politieagente en hoogleraar Jane Monckton Smith toe welke bevindingen zij deed na bestudering van die cijfers. Anno 2024 is er in de Uk een website waarop alle namen van de vermoorde vrouwen genoteerd worden en daarmee ’herdacht’.
De Damesmeisjes doken hun caravan/denktank in om een eigen manier van gedenken vorm te geven.
Het werd deze bruidsjurk, waarop de namen van de in 2023 in Nederland vermoorde vrouwen geborduurd worden. De namen zullen net zo lang herhaald worden tot de jurk bloedrood gekleurd is.
Deze bruidsjurk, de borduurperformance in combinatie met werk van Kyra Cramer over hetzelfde onderwerp was afgelopen weekend te zien op de grote ledententoonstelling van kunstenaarsvereniging De Onafhankelijken in de Bagagehal te Amsterdam.

Het bloed van deze vrouwen is ons bloed, verwant bloed.

Boerenfatsoen
Rood met groen, da’s boerenfatsoen, luidde de gevleugelde uitdrukking van mijn lievelingsdocent op de academie.
Maar waar is dat fatsoen gebleven? Hier, in het Hoge Noorden zie ik het niet. En uit Den Haag hoor ik het niet. Ik zie slechts grote velden met monocultuur erop en geen enkele insect erin.
Het is ruim zestig jaar geleden dat Rachel Carson’s Silent Spring uitkwam. Over de gevaren van pesticiden. En toen was de destructie al decennia aan de gang.
Anno 2023 lees ik de boeken van Robin Wall Kimmerer, hoogleraar ecologie en ‘Indiginous’ bewoner van de Adirondacks, een streek in Up State New York.
Ik fietste er in 2019 met de Geliefde doorheen, op weg naar Chicago.
Ergens in de 19e eeuw werd dit gebied uitgeroepen tot het waterreservoir van de stad NYC. Terwijl naburige streken allemaal vergiftigd zijn door de industriële revolutie wordt er hier nog steeds streng op verontreiniging toegezien.
De Adirondacks zijn bewaard gebleven in hun pure vorm en ook de ‘Indiginous’ wijze van landbouw uitoefenen en omgaan met de natuur in het algemeen.
Met rode oortjes lees ik ‘Braiding sweetgrass’.
Hoe voor de hand liggend is het eigenlijk, als je er even over na denkt, om planten die elkaar kunnen helpen, naast elkaar te laten groeien. Voor steun en hoogte, voor schaduw, voor voeding. Het principe van de Drie Zusters: mais, boon en de pompoen met haar grote bladeren in een hoekje bij elkaar.
Planten, de oudste levende organismen op aarde. Ze hebben zich leren handhaven. Het begon ooit in de oceaan, met algen.
“Zonder blauw geen groen”, citeerde onze gids tijdens een excursie op de ‘Dag van het Wad’, afgelopen zaterdag. Uit de algen kwamen de mossen voort. Deskundigen op het gebied van watermanagement.
Waarom gaan we niet bij hen te rade, in deze gekke tijden van aanhoudende droogte?
Planten groeien daar waar een probleem valt op te lossen, lees ik.
In de tuinen, of liever gezegd de ‘hoven’ van de Damesmeisjes is plotseling wilde Hypericum verschenen. Een prachtige plant, met bloei in diverse stadia, allemaal even mooi.
Waarom? Om ons te verlossen van onze bio-diversiteit depressie?
Om ons te helpen de overgang te maken tussen klein en groter verband, tussen materiële en fijn-stoffiger stadia in de ontwikkeling van onze planeet, antwoordt de Wijze Vrouw, inspiratiebron voor deze zoektocht. Intussen bloeit de Hypericum in vele tuinen en brengt, hoe dan ook, vreugde.
En ‘fatsoen’.

Na het vele borduren tijdens de eerste lockdown, het heen en weer sturen van het zwarte jurkje als drager van onze boodschappen, het tot papier maken van krantenartikelen over Corona, het borduren van 1.253 bedreigde en uitgestorven insecten en planten soorten op een wiegje (waar horen alle prille levensvormen anders thuis?), het op een strijkplank-overtrek omzetten van twee adembenemende lezingen over de bedreigde wereld door tienermeisjes. En tenslotte de zoektocht naar verborgen vrouwenarbeid en hiervan een soort ‘ere loper ‘ maken. 
Na dit alles zijn De Damesmeisjes een beetje moe. 

Maar niet te moe om nieuwe plannen uit te broeden. En ons te laten inspireren door de overgebleven maar bedreigde kleine beestjes en plantjes. 
Komop: leesbril op en studeren, tuinbroek aan en met handen en voeten in de klei. Aan de slag!
De Damesmeisjes gaan ‘hof houden’. 
Doe je mee?

Mijn enige wens is..
Dat de laatste steekjes gezet worden en jullie allemaal komen kijken!

Damesmeisjes(k)leed en andere verrassingen
De Damesmeisjes denken dat iedere mens de ruimte verdient om gehoor te kunnen geven aan de innerlijke stem. Ieders authentieke aard moet zich kunnen manifesteren. Maar al te vaak worden talenten in de kiem gesmoord, beknot of genegeerd, vanwege sexe, kleur, religie. En dat geldt ook voor de dieren, ook zij hebben rechten. Net als de natuur en de hele wereld om ons heen. Onze kunstwerken
willen het ongeziene zichtbaar maken, gaan over solidariteit en je eigen pad kiezen en over liefde en zorg voor het kwetsbare leven om ons heen.

De Damesmeisjes exposeren van 13 tot en met 21 mei in Loods 6 KNSM-laan 143 te Amsterdam op de groepstentoonstelling ‘Kracht’ van kunstenaarsvereniging ‘De Onafhankelijken’.
Dagelijks van 12 tot 17u.
Twee euro entree.

Dans naar de hemel
Kleine dingen van grote klasse, in een klein dorp gelegen in een groots landschap.
St. Jacobiparochie, ‘mijn dorp’ ligt aan het begin van de meest Noord-westelijke pelgrimsroute naar Santiago de Compostella.
Ooit fietste ik die route vanuit Normandie, en eindigde voor de Spaanse kerk.
Nu staan we in een stormachtige nacht voor het beginpunt: de grote kerk van St.Jacobi.
Samen met onbekende dorpelingen kijken we hoe twee jonge vrouwen vanaf de toren naar beneden dansen. Alsof de zwaartekracht opgeheven is. Een liefdevolle en hoopvolle dans rond het onmogelijke. De kracht naar beneden wordt even tegengehouden, er wordt mee gespeeld, geflirt haast.
Een hoopvol teken in een winterse nacht aan het begin van de nieuwe tijd.

Ruimte om te zijn
Het ene Damesmeisje is in Amsterdam, in de prachtige ruimte van de KunstKapel, om ‘de wereld’ te laten zien wat ze in haar atelier heeft gemaakt.
Het andere Damesmeisje zit in haar atelier, op ruim 100 kilometer noord-oostelijker gelegen, en schrijft.
Ruimte om te doen wat je het liefste doet, om te doen wat je hart je opdraagt om te doen.
Dit tweeluik, ‘de toeschouwer’ gaat daarover. Ruimtes, zowel de fysieke ruimte binnen als de ruimte, het landschap buiten. En hoe die elkaar beïnvloeden, en hoe ruimtes met elkaar in verbinding staan als de zielen in verbinding zijn.

Grote uitnodiging voor kleine zaken
Dit weekend gingen veel mensen letterlijk ‘de straat’ op om aandacht te vragen voor de klimaatkwestie. Een ongehoord aantal van hen werd opgepakt. Ze hadden het ervoor over. Jonge mensen, ouders met jonge kinderen en ook onze generatiegenoten.
In diverse kranten hield de ex dichter des vaderlands Lieke Marsman een pleidooi voor meer bijdrage van kunstenaars aan het politieke debat.
Niet alleen met rationele woorden maar met kunstuitingen van de ‘ziel’. Literatuur, poëzie en beeldende kunst.
De Damesmeisjes doen hun best. Samen en met andere geestverwanten.

Goede voornemens
Terwijl onze leefwereld net de warmste feestdagen ooit gemeten achter de rug heeft, leest het ene Damesmeisje ‘Het Klimaatboek’, een initiatief van Greta Thunberg en krijgt nachtmerries.
Deze schrikbeelden trekken voorbij en er ontstaat iets geheel anders…
Dat moet het ‘Andere Damesmeisje’ weten.. en wel nu meteen!

Muizenissen met Kerst
Terwijl een groot deel van de wereld zich opmaakt voor Kerstmis, scharrel ik in mijn Normandische waddenhuisje rond. En verheug me op Kerstavond, de komst van onze kinderen, morgen. De knusheid en geborgenheid.
Wij behoren tot het kleine deel der mensheid dat extra lekkere boodschappen kan halen. In de peperdure Super U!
We lopen in vrijheid over het strand, kunnen lezen wat we willen en zeggen wat we denken. Onze dochters hebben in vrijheid voor hun studies kunnen kiezen.
Ik moet denken aan de verdere inperkingen van vrouwen in het Midden Oosten. Aan de verschrikkingen als prijs voor vrijheid in de Oekraïne. Aan de onleefbare gebieden in Afrika waar niets meer groeit, waar Artsen zonder grenzen onze kerstpakketten heen stuurt met het aller noodzakelijkste dat een mens nodig heeft.
Al scharrelend kom ik onze kleine mede huisbewoners tegen. Die ook maar gewoon willen leven en hun kinderen grootbrengen…

Terwijl in Montreal, onder een slecht gesternte de conferentie: “the United Nations Convention on Biological Diversity’ plaats vindt..

De schone voorruit

Stil landschap

Goedemorgen lief Damesmeisje

Schoonmaak

Avonturentocht in t klein