Tijd en plaats
Dit Damesmeisje zit ondertussen, terug van ver weggeweest, in de hoofdstad.
Met een warrig hoofd.
Op de fiets vergeet ik voorrang te nemen als ik van rechts kom en de tocht naar de
Westerstraat duurt op die manier lang.
“Een jetlag op neurologisch en metabool vlak”, zegt de osteopaat die ik daar bezoek. Zij
probeert mijn geprikkeld zenuwstelsel wat op orde te krijgen.
Naar de andere kant van de wereld gaan, doe je niet ongestraft, kennelijk. Daar zijn ‘the
First Nation people’ wiens filosofie ik probeer te doorgronden tijdens mijn ‘artist in
residence’ op Vancouver Island, het van harte mee eens. ‘Neem wat je nodig hebt, zorg
voor het land dat je voedt, vervang dat wat je hebt genomen en reis ‘slowly’.
En: omring een kind met drie generaties. Ouders, grootouders en ‘peers’. ’In takes a
village to raise a child’ is de logische consequentie en was alledaagse realiteit, toen The
First Nation people nog niet gedecimeerd waren, hun cultuur niet vernietigd was door de
witte kolonisten en ze niet verslaafd waren geholpen aan alcohol, suiker en media.
Tijd en plaats waren hetzelfde begrip, er is in de meeste Indigenous talen nog steeds
slechts één woord voor dit stel.
Dat laatste intrigeert me bovenal. De Tibetanen ervaren tijd en plaats op eenzelfde manier.
Zou dat iets zeggen over een ‘universele intuïtieve waarheid’ die verloren is gegaan? The
First Nation people zijn ervan overtuigd dat de mensheid op zijn retour is. De capaciteit
van het brein neemt af, we raken hersendood en kunnen alleen nog maar in een richting
‘denken’. Het overzicht zijn we kwijt geraakt. Hoewel onze technische hoogstandjes ons
anders doen geloven, zijn we niet staat de aarde te behoeden voor destructie en kunnen
we elkaar niet meer ‘lezen’ en bijstaan.
In de prachtige boekhandel van Whistler, een uitstapje de Rockies in, vind ik een boek:
‘Sandtalk’ over de ‘Indigenous way of thinking’ en hoe dat denken problemen oplost, en
het vermogen in zich heeft onze huidige problemen te lijf te gaan. Ik verslind het boek.
Ik reis door de tijd. Ik ben hier op Vancouver Island eerder geweest. Op de fiets met mijn
maatje. In 2016 op weg naar San Francisco en, twee jaar later, vanuit Alaska, nogmaals.
Ik zie en voel ons weer gaan, langs dezelfde wegen, herken plekken en herinneringen
stromen mijn hoofd en hart vol. Als tijd niet lineair is en alles tegelijkertijd plaatsvindt is er
geen sprake van ‘toen’. Toen is nu. Straks is al geweest. De emotie van toen vervult me
als ik door dit land loop of rijd. Ik bezie de waargenomen realiteit door een andere bril,
vanuit een ander perspectief en alles verandert.
Koortsachtig probeer ik mijn ervaringen vorm te geven, om te zetten in materie. Ik schrijf,
knip, snij, teken en schilder..
Ondertussen maken een ander oud maatje annex reisgenoot en ik ons mooiste kunstwerk.
Wat heet: het werk maakt zichzelf. Wij volgen slechts, in stilte. Urenlang zitten we naast
elkaar te tekenen en schilderen. We hadden dit nooit zonder elkaar kunnen ‘scheppen’.
Onze vermogens vullen elkaar aan. Zelfs de materialen lijken op wonderbaarlijke manier
aanwezig, we vinden ze tussen achtergelaten spullen, in lades en kastjes, in onze tassen
met random gekozen materialen.
Onderlinge verbondenheid gaat ver en ‘beyond’ onze bewuste waarneming.
Vanzelfsprekend, vanuit ‘Indigenous thinking’ bezien.
Ik hoor het gekabbel van de golven naast me, in deze baai in de Pacific oceaan.
Water, een van de oudste elementen in ons universum. Altijd hetzelfde. Toen, nu en straks.
Tijd en plaats vallen samen.